-

` ६४ दृहदारण्यकोपनिपत-ग्माचनविरचितभकारिकेपिता |

{.२.]

४८ आचरिन्दुः-मदिश्ययुषाहयन्वपविराचितः 1 ९-श्ाद्मघ्नरी-- केठकरोपहवपूभदविराचिता 1 ६० यततिथभसंग्रदः--विगरधरसरस्तीकतः ~~ .*“ “~ ६९१ गोतमरणीतध्मसूवरम्‌--दर्दषरतयेकासमेतम्‌ 1 5 ६२ ईैशेनकरथन्चषण्डमण्टक्यनन्द्पष्टठीभृपूपनिपद्‌ः--दीकाः ६३ छनन्द्योपनिपत्‌--प्डरमादजविरचितग्रकारिकेविता ....

६५ शाहुयनव्राह्नणम्‌- ऋषिदान्तर्मतयाप्फरशाखीयम्‌ } ६६ काव्यप्रकाएः--व्यवोतयुतमदीषसदितः ... ` -... ६७ अकषसू्ाणि--दीषिकासमेतरानि ..“. `

६८ बृषट्र्मसंहिता--नास्वपशचरात्रान्तम॑ता"।

६९ ज्ञानार्णवतनतरम--र॑सक्तम्‌ तन्मशा्रन्यः

७० स्परत्यथसारः--श्रीधराचाधैपिरमितः =“ ^~ ७१ वृहयोगतरङ्गिणी-- तरिमञ्ठमहमिरमिता भागदरयोेता , ७२ परिभयिनुशेखरः-येयनाथ्तगदघ्यद)कायुतः

- ७२ मायत्रौपुरश्वरणप्दतिः- भीमन्छकराचायैमिरचित्रा ^“ ७४ द्राद्यायगगदयसूत्रवृत्तिः--स््रसकन्दपभीता „~ ७५ बह्सूत्रभा्पाथरत्नमाङा--उु्रघ््मिरमिता | -- ^ "

` ७६ ईश्वेनकठोपनिपद्ः--दिगन्वरादुचरछरम्यास्यासमेत्ाः \ „^. ७७ बेदान्तसूत्रणक्तावाे--तरक्षनन्दसरस्वतीविरनिता ७८ त्रिस्थरीसेतु;ः---नारायणमद्वविरचितः } ~ , ~.

७९ छान्दोग्योपनिपत-मिताद्राग्याठ्यासभेता बास्यबतिः--शीश्च्छकरातार्शता सटीन्छा ( ८१ आश्वरायनश्रोवसू्रप्-नारायणङ्व्वृमिसोत्‌ ८२ जहासूत्रवृत्तिः--दिदीकितेबिरचितता = ८३ संकषपदाररकम्‌-व्यास्याप्तदिते भागद्रयेषितमू ,... ८४ उदैतामोद्‌ः--जम्येकरोपहवासुदेवरालिभणीतः ८५ ज्योतिनिषन्धः--द्ररमदाटश्रिषरजविरयितः .... <९ विधानमासा - धीनृिहमदपिरचिता ~ निरक्तम्‌ तृषित 1 मग्द्धयासकमू .

~> ~ ०9 ~ ~~ ~= च्छ ~= ~= „८ 9 ~= ~ ~ च्छ रन ~= ~ध ~ =

[श

५५५५

[४ ~ < 0 ~

१.

[न #

~ (^ ^

~ © =

~= न= 1

~ 2 =

आनन्दाश्रमसंस्छतद्न्थापरिः अन्धाः ५२

सत्यापाटािरवितं शरोतसूत्रमः

धर्मसू्नाप्रपयीयमश्चद्रयसमाप्तिपन्तं महादेवदीकषितविरयिषो ज्ज्वलान्याख्यासमेतें तदग्रे मदादेवश्चाचिषृत. वैजयन्तीन्याख्यायुतम्‌ 1

(> [> [ ^~ +> कद > 2 [र पदूविरसरिंशाषाविंरोकोनर््रिंशपश्ासको दशमो (चरमो) भागः पतरपुस्तकं पै० शा० सं रा० शंकरशाघ्ी मारकर ` इव्यतः संशोधितम्‌ } तख 4 यी, ए, इट्युपपद्धारिभिः [विनायक गण्ड मपर त्यतः पण्याखयपत्तने ि श्रीमत्‌ ' महदिव चिमणाजी आपटे ' इ्यभिधे- यमहासागभक्षिक्ति आनन्दाश्रममुदरणालये आयसरक्तुदरयित्वा प्रकाशितम्‌

शाटिवाहनश्चकाब्दाः १८५४ विस्तान्दा. १९३६२

जस्य सर्ऽधिकारा राजश्चाप्तनानुपतारेण स्वायत्तीकृताः )। मूल्यं रूपकबतुषयग्‌ ( ₹० )।

त्रायतां गौरीपरिषटढः। भास्ताविकं किचित्‌ ~~ अपि संखूयावल्मवरा आनन्दाममकाितप्न्धपङकदहमकर्नदस- दोहसेवनगुखदिन्दिन्दिराः--पमोदन्ता भीमतां चेतांसि, यविरस्यं . खड कालस्य संमुद्रणावस्यायां स्थितस्य सदत्तिकस्यावयावरछाप्यन- ह्कितस्य ौत्यापा्रसूत्रस्य दशमो ( चरमः) भागः प्रत्नदुकमशान्नी- यग्रन्थरनमकाशनेफयत्नवद्ुगतया संस्थया. यैप्पाकीगे करके सादरं समर्पयत इति -,,६ ` ` भेहदया; सागर ्बरामण्डलमध्यवतिनि कस्मिन्नपि जनिमन निधीयत दष्िस्तरिं खट सुखं सेचिकाद्क्षिषन्दुःखं परिनि तेव धरीमद्धिः समवदक्येत हन्त प्रं किं नाम सुखं कर्थकारं तद्भेयेति पुनः .कोऽपि निषुणमन्वेपिपिपति सकठेश्वयात्मकमै- हिकं स्वगैरोकमरातिरूपं पारलौकिकं तदुमयान्यतरजननिगात्निषरतकं युक्तिस्वरूपात्मकं षा यत्किमपि सुखं वततेतां तस्कहिचिद्‌पि नूनमूे स्वपर्माचरणं पराप्नोति "र्मे सपं भतिष्िं तस्माद्धपं परमं बदन्वि" धर्मात्सुखं ज्ञान च" (न जातु कामान्न मयान्न लोभाद्‌" इत्यादिश्ुरिस्पतिसू्ादेभिः समस्वरं जोघुन्वमाणो रदान्तः। एतावता सुखस्य पुननि्विचिकरिस्सत्तया स्वधर्पसाध्यस् सिद्धे स्वरूपो धर्मं इति अरख्वदाकाङ्क्तायां षमेरक्षणं मीमांसितव्यं मयति तत्र ' चौदनारक्षणोऽयों धमे; इति मीमांसकाः ' विहि तकर्मजन्यो परम; इति तारकाः यद्योगनाऽऽत्भदर्शनधु " इति मेदाम्तिन ' आचारः परमो धर्मैः 2 इ्टगपको धर्मः ' पएतरमा- दीनि पुरुहमि पुनेरकदे शीनि धर्मरक्षणानि चश्ुप्पथपव नामाहाति , तदेते सकलेष्वपि पकेषु इषटमाप्त्यनिष्टपरिदरालौश्निकोपायो घर्मः इत्येव शिष्टसंमतं धपैलक्षणं भवितुमर्ईदति धर्मस्त शुषिभूलकः बेदोऽखिो भ्॑मूलभू' अवः प्रो धरम यो

| वेदादयिगम्यतते इत्यादिमलुन्यासादिस्परणाद्‌ सिद्धे सकरसतै- . फनिदानस्य स्वधर्ेस्य श्रुतिगम्यसेवे श्रुत्यस्य मृनमेकान्ततः सुदुरूदतया धरहस्यमापिभिगमिपृणं शरीरभाजां तद्ववोधः पुनर- गम्यप्राय एवेत्युक्तिनै खद समारीकेतास्युत्कोटिभ्‌ अनन्तः किटायं श्ुति्चसां रक्षिः चायमेकेन जन्मना कयं- चिदपि साकद्येनाष्येतुं सुशकःः केनापि मेधापताऽपि पुसुषेण नतरां पुनर्भन्दधिया भ्रूयस्यश्न खस्पेतस्य कालगतवैषम्पात्सष्च्छनाः प्रासाः) यच्यासां श्रुतिश्चाखानां चरणव्यूदादिषु नामानि श्रवेणक्तरनि. मभिरोहन्ति, नदीदानीं तासां श्रूयत एकमातोऽपि मनः इृधुनैताः। ततश पुनरेकान्वत्तः भतौयतेऽवियन्तापरा अपि प्राखाः श्तीनां यासां ,

4

करि विरूप; समजनि

एतावता फत्िपयानां शाखानां टुप्तत्वात्सतीनां पुनः फसवकर्म- फरापनटनटिरत्वादृदुरपिगमश््द्‌ भण्डारस टन्धत्व।चान्तरान्वरा्थ- स्रानि पमेतस्छानि समाकरयितुमश्कयमायत्वादविपश्चिद्पलिमानां धर्म तत्वावगतिदैवीयस्येव सत्यां देषीयस्यां तस्यां समस्तसुखनो- वबाठुमूतं नज ्ममनानानाः खलु सरदऽपिं पुनरस॒मन्तो निमृढन्तरङ्गा इस्यफ।रक्रियाविवेकविधुराः श्रेयसः भस्यचरपरेयसथ ध्वेसरन्प्वकप्त- भ्यते श्चव्येयुसूनपवनतिगरतीयां निपतेयुन्त महानथपारम्प्रीं वा भाप्तुयुः। इस्यभूताश ते तपरिदनो जोराः कामछोमादिविविषतापगुम्फ- गुङ्फतेऽत्तिकसाकेऽसिपन्यातायातस्व्ररूपे ससारपारावषरे मा निपाद्क्षु- रित सकलमनिगणचक्रवतौ मगव्रानन्याजक्सणावरुणालयोऽनाया- से घ्ेदुदयसवयुसत्समानानं सुखाववोषाय धमसृत्राणि श्रीत्रसूत्रमत- भश्चदवियेन विरचयांवश्रूव भीत्यापादाचार्यः | पतम्मन्दु पमेसृताख्यमश्द्रये ब्रह्मचारिषर्मव्रद्ययवप्रिविपन्चमहाय. कञभशास्तिकुरलमस्नादिगिचाराचमचपिष्यमश्यविचाराम््यपरंसादिसु- भिक्तदुभक्तपततनमकारगृदस्यवानप्रस्यपारघ।दुधमेदण्डचादण्डद्पिचार- निपेगदूषणदायविभागादीन्स्वषद्जावनोपधवायमानान्तामयाचारिका-

(३.

- न्धमौन्सनीदीन्येन भरयापद्च्छरीदिरण्यकेश्यपरामिधः स्पापादपु- निपुंगवः 1 अये पुनर्महामदिमशली सकलार्यपारदञा शनिवरेण्यो महपियेदभ्या. -सान्ेवासतिरम्पायनवेयसभूतः सत्यापादः सादर पू्ैमागे हरणका- शरी (दिरण्यकेशी )निश्नगाक्‌रेऽजनि्ट सुचिरं तपस्यन्भक्वकापपु- रणापरपाद्पायमानाच्छरीगिरिवरनाब्दिनीनामैः समासादितसमीहितद- -रोऽधिगतदिव्यचश्ुः स्तविंशतिन्नात्मकं सूत्रं मायेपीदिति भीपदौप- -यनग्णीतस्कन्दोपश्चपुराणासनीयते

# स्वन्दोपपुराणान्तर्गतदिरण्यकेशीेत्रमाहात्ये स्कन्द्‌ उवाच-हरणकाशीति विस्य तीर तैढोक्यविशचृतम्‌ सरणद्प्यरेषाषपपतिध्वंनक्तमम्‌ पद्रः पूर्वमिऽसिनिशम्पायनतमयः सत्यापादो महाप मुनिरासीन्महायद्ाः तस्य माया सुशीङेति प्रतिव्रतपरायणा त्य पुत्रो महाप्राज्ञो पुमतिर्नाम वशतः तस्याऽऽघ्रमभनुपराठः पराशरतनूह्धवः ते स्याति पएूलपित्वाऽप पत्यापादो महा मुनिः ्त्यापाढ उवाच- देवानां को चु पृत्यः स्यात्रयागां मुनिप्त्तम युचि भक्ति कषमाद्वा स्यादनादिश्च को मवेत्‌ | अनन्थधापि को विप्र देवानामपि दैव. तम्‌ यज्ञः इष्यते देवः फो देवेष्वनुगीयते एवं मे पेश छतं वद्‌ ग्याप्त महामुने 1 व्थाप्न उवाच--चदुरषिधपुमर्ानां प्रमाणं शब्द उच्यते तपरापि वैदिकः शब्दः प्रमाणं प्रमे मतः वेदाः प्रमाणं वेत्र प्ताकारिषु एषदश्यक्‌ { विकारं यच्तेकं तक्तेम्पः प्रमं मतम्‌ प्तव्यपरादे उवाच--ननिन निर्णयः कथिन्परयाऽत्र विदितो मवेत्‌ | म्याप्त उवाच-- यद्यप्येष मेदोऽत्ति देवानां परस्परम्‌ तथाऽपि सवेततिद्धिः स्यार्छिवादेवा{ ) सखत्मनः 1 प्रपशचस्य निमित्तं पञञयोतिश्च पर्‌( रमं ) शिवः। तमेव प्तापय हरं मवत्या प्रमया मुने हरणकाशी समागत्य शिवमाराधयन्पुनिः ततः कंकर तु (९).

{ऽष ( तु्टोऽथ ) दिव्यचक्षर्मनर्दुदौ मृनिः कर्ममार्ग हि सत्वरम( रं १) वरोदधुषि ततप्रमूति ततीय दिरण्यकेशीति दिशतम्‌ इति धीछन्दोपपुरणे िरण्येशीमाहात्म्यम्‌

घारराडपत्तनप्यदष्टवतीत्युषनामकपोमयाभिमदहदेवदितपम्मन्यक्ति स्कन्दो रणम्‌ | तद्न्दः पातीदं दि मा०। `

{ ४]

~ अयैतदश्चममागेतरनवभागेषु ययाययंसिथितानां सदटत्तिकानां पञ्च-

विग्रविरुख्याकानां परश्चापरपयौ याणामध्यायानां प्रसद्घास्समासेन सारं [५३

भद्श्यते--

तप्राऽऽयमन्चद्रये परिमापपपूर्वकं दर्षपूणमासादनुनिरवाप्यन्धरैमृषका- म्यदेशचपृणमासपयेगदिफारदिण्दपित्यज्ञचद्यस्वानि व्यारूयातानि ।.

% ~

तृतीये मक्नेऽधिकारः सवेकम भतिनिधिनिरूपणपाधानं तदष्धे एयः पुनरधियमधिद्येवं सदस्य मवाणं दर्विहेपपमां अपदेश

प्रकारो विङृतिपु दिशनेपपिधिश्च सोमाग्रयणेिपशयुवन्धानापरुष्ठानेऽपा- , वास्यापोणेमासीकारवाग्रयणेटिष

चतुयेपश्चमयोनिरुढपशुवन्धस्तटिङृतिविशेपविपि घातुपरस्यानि चः; . प्रतिपादिते $ वि पष्ठ मनने याजपानसामान्यविषिपूर्वकं दशरृणैमासवोर्यीनमानं ~ होमोपस्यानं मवासोषस्यानं उनः मवासादागतस्योपस्यानविषेरघ्- ~ यणेष्टिनिरूढपशुचातुर्मस्यिए याजमानं चातु्मस्येष्वान्तरालिकानिं त्रसानि कथितानि ततः सप्तमाएटमनवमेषु उयोतिष्टो मस्तद्विकार उव्थ्यपोडदयतिराना- ` प्ोयीपा् पन्धेकादरिनी तस्पशुपु तन्त्रारत्यायञु्ेवा ध्मविशेषाच निरूपिताः दमे चाशिष्ठोमयानमान्षेतृविैयोयो उयोतिषणिमत्रश्नस्वक्त्‌ एकादशद्रषदशजयोदशेषु चाभिचयनम्‌ बाजपेयरानसूयो, चरफ- सात्रतणा चामादूता # चतुरदपश्चद्शपोडशेष्वन्वमेधएुखपमेषौ सवैमेयथय विभ्पप्राये प्रायाधरत्तान्ने 1 द्रादश्ादोऽदहनसत्रर्पो मदाव्रत्त गदामयनं उ्याहुदम्‌ सप्नदशाष्ाद्श्येरिकादादीनाः सराणि सेवत्सरान्ताने चौक्तवा-" न्यतिः पफोनिश्वविशयोग्रष्यकमैमतिपादकयो; भन्नयीरूपनयनतसमावई-,

(|

मधुपकाः समराट्तस्य ऋाम्यविधयो दारगुक्तिपण्यासिदिक्रोषविन. -यनसंवादाभिजयननेमित्तिककर्मीजुमशङुनमायधितताष्चभश्वमदकननि- मित्तकष्ठोमाद्ुतप्रायश्चे चानि विवाहविवादद्येमवधूभवेशहमवेशस्था- खीपाकवतु्ीकमांगि गभौषानौपातनदोमदुनःसंवानानि परस द्गलवासधिषिः 1 शदरस्थस्य गरहकरणम्‌ वास्तुशमन गरदपवरेशश्च सीपन्तान्नयनादिनापकरणान्ताः संस्काराः पमवास्ादागतस्व विधिः। अन्नपाशनन्ूटाकर्गोदानकर्पाणि स्रहमायधितश्ूलगवकर्मपौडय- विहारत्पत्यस्थाङीपाकाः मासतिकपमाष्पावर्पाषएटका्राद्धानि + पूर्वेयुःशराद्धादिधवण।फमोन्तानिं आप्रहयणी उपाकरणमत्स्ज॑नं चैवमादयो विषयाः भदर्धिताः | पवाविरद्राविङत्रयोदिकेषु याुपहौत्मवरनिषैयौ काम्येषु चन्धाः फौफिीसौत्रामणौसवाः फाटकचयनाति व्याहृतामि

^ चतुविशपश्चविशयोः मवम्यः टुखे विदारयोगाश्च न्पाहूताः पदुविंशसप्तयि्स्यस्ामयाचारिकान्विपयान्मागवोचाम | ~ _ भारद्राजीययोः पितूपमेधीयाष्ठविदेकोनर्िशयोः प्र्नयोः सत्या- ` पाठमुनिपरिश्दीतयोध् मृतस्य कर्मणो व्रिघानं मृतस्याऽऽदितापनिः स्थापनददटनपरकारः शवापरी हदवनमस्थिसंचयनमित्यादयो वहवः खलु विषयाः मत्यपादिषत मुनिवररेण ह, अन्न केचन संदिद्ीरन्‌ ' नलु मोः भरौतीर्यमतिपादकान्धश्नान्का- रस्यैएनभिधायैवान्त्सय , किमित्याचायो गरहयपन्द्रयं व्यर्रचतु अषएटादरे्रस्नमतसदखरवत्सरान्तसश्रकथनोत्तरकः एवाच्यवहितत्वे- याज्लपरौत्रमवरनिर्णातिकाम्यषटिपशचुन्यकौकिङीसौजामणीसवकाठ- फचयनपवर्यादिवि पयान्‌ इतो सूत्रयामास ' इति सस्यम्‌ चरूमः उपनयत व्याख्यास्यामः इति दि ताचदश््घमर्नीयादिमं सूघ्ध्‌ उपनयनं पुनः शौतमू 1 * उपयनस्व विधार्थेस्य तितः सैस्कारः इति धरेषु वचनात्तस्य भ्रौतमध्ये विधान श्रौवस्वभख्याप्‌- -ना्यं कार्श्ये श्रौती प्राययिति्यंया स्यादित्येतदर्य

(९1

म्वथापि केचित्संयीरन्‌ किमह शौतत्वादुपनयनमात्रस्य तावच्छैतमध्ये मकद्पनं सांगत्यं भजेत, कथंकारं पुनश्रतोपाकरणवि- सर्मखानविवादरदौनां तदानन्त्येमैव विधानं वर्पयांवमूव गुनिः ईपि उपनयनोत्तरं पारम्पयप्ठसकटम्मारतयोगाणां बुदधदुपारूद- स्वान्तस्यागस्य सुतरामनौचि्याद्‌ , भरौरवत्समारस्यापि पुनरेफान्त- तः समाद्रणीयताख्यापनायैत्वाच नूनं श्रोतमध्ये स्ा्मदस्पनं सवि. शेषे पोषयति सौशरं रचनाचातुं खलु सत्यापाटीयाम्‌ वयं तत्र वैसेगस्यकणिकापय्युतपदपापस्तराम्‌

एतस्य पुन; सत्यापादौयसूत्रस्य श्रीमदादेवदीप्तितभद्गोपीनाथ मातृदचाचयेवान्डेश्वरसुधीमभ्रतीनां वहाः खलु चयो बियोकन्ते पर्‌ यया यथा घ्द्रमकालठे येपां येषां ृचिकृनां येषु येषु भर्नषु यावी इतति समासादितवस्यानम्दाश्रमसस्था तावर इततिपाद्धि् खद तत्तद्धागगतेयु सेषु तेष मन्तप्‌ तथा दि-- *

~

तभ्राञऽदिमपदध्याय्पां गुम्फिता वैजपन्वीनाम्नी टत्ति; भोदीक्षिवमष्टा- देवेन परमेधितुषै्जवनोः कण्ठे सद्र न्याये सूत्रकारहृदतारयावि- प्करणपरीयसीये वैलयन्ती, भौतीया्मणायषेगवानां विचप्तणमूर्ध- नयानां यंगपसौगन्ध्यपटटेन भननयेत्खलठ यस्सत्ये परं कोचिमारू. दममन्द्मानन्दयुम्‌ नैदत्परोक्षं शेगुपीमताम्‌ करयः युनसर्यं वृत्तिह- स्कतमिमन्वाऽनेहसि कतमसिमिन्वाऽन्ववायेऽननि नेनदन्तरङनबहिर््वी साप; फिर प्रारयापो पपं निधिचिकित्समध्यवसितुम्‌ , परमयं पण्दि- ततनः सूपभणेतृचशोदधदः फोथिकगोप्रीयेः मदाराएीय इस्येरचाच- तिथमचभरू उदटेरखःचासायेव स्वीयन्पार्पोपकपीय पफासिमन्पये सस्पापाद्रमुनिमुपक्रम्प-- * सोऽय पदीयपनधं कुदिकत्य वंश-- मात्पाचतारजजुपाऽखषरुकरिप्णुः " इति {

“चत्र म्तपट्फं पूरन्पार्पानृमिरन्पख्यावमू्‌ अयागि्ेमादिफकम-

विषादे सततपपरशनादिकं सूव्रमच्पाख्यादस्वादिदातीं व्याख्यायते वप्रा

{ ७]

ॐ्दौ तागचाङ्गिकानां संपदायनेषाै श्ैतपरिमाषाः स्मार्ईदगारपदायीश्च संक्षेपेण अदर्यन्ते 2 इति श्ालिवाहनशाकीयसपदशश्चतफोचतस्पै सत्ताभानः स्वपणीतन्पे(्स्नाख्यग्याख्परोपोद्घति मगो पीनायस्य समुेतेनायं दुनपेहादेवदीक्ितमह।भागः पोडदयां पञ्चदश्यां षा श्ालि- वाहनीयायां शतान्द्यामासाचक्र इति नस्तकंः आयपपटुकौच्रं सप्तमादिपु मननेषु महादेवययैनयन्त्यदयनात्मायुक्ता गोपीनाथीयोक्तिः पुनरेकान्ततो महदिवमेव सवध्नाति एकविशपमश्नीयपाल्यमाग्‌नतं याजपरौचसूतं चैतेन चैनयन्ीकृता महादेवेन व्याख्यायि तामपि व्यारूयां माक(शयदषटमे भाग जानन्दाश्नपदधस्या सृषमन्दपमविद्त्य श्रीवाराणद्स्यवेश्पायनोपनापकश्य सुग्दीतनामषेयस्य महेशमद्स्य 4 महेशमष्ट नामकमवन्यवद्‌ , ° भयोगवैनयन्ती इत्याख्यः स्मार्व- चोडश्चमयोगास्ममफः मवन्धोऽनेमैव दीक्षितमहादेवेन प्राणायीति समषगाहते भवणसरा्ण, संभाव्यते वैजयन्ती "इति नामसादू" यात्तादुण्विषस्वमप प्रं * महदेव इत्यभिधानजपां पुनरनेकेष। ्रन्यतां सद्धावादयमेव भैजयन्त)कृर्स्ातमयोगीयवैजयन्तीमणेतैति नदि नाम बयं निधे धृष्णुमः केवरनामसादृहपाद्‌ यद्वक्तव्पं वैन न्वीहृन्पदष्देवीयं तदुक्तं खसस्माभिर्याबदशकदुम व्याहतम्‌ अये- दानीमन्यसिन्वचचि्।ते समभिरूपामः कर्मिणां न्यप्रारवितुमा- सीय्‌ : ` महामदिमशाटी भरीमान्मह्गोपीनायः पुनरेतस्य सृच्स्य दैतीयीको- ` ए(तङरतु अनन किर सपपरोध्यायितो देशमीध्यायावत्ताना चतुर ध्यायी हृदयं मया जयोस्ल(नामदच्य। समलमॐ।र 1 जपोत्लाशन्दौ हि उ्योत्सात्तमिक्ता० इति सूत्रेण उपोतिरस्तयस्या इति व्धुसपर्या मर्य निष्पावत्थान्द्रकद्यचा | चन्द्रिका है ययारन्धतमप्तास्यत पदाथजाति प्रदशयत्‌ तयवेयपपि वृत्तिः सुदुरूटन्रातायकदम्ब सवि-

=,

विद्यत्ताति सचक्रास्त्येवास्या; खट हेचेरन्पथता द्धाच ञ्य =

सखेति सुष्ङ्कल नामययमर छचेथास्याः पुनजञ्य।त्लाय। ह्यव विरापः

खद् कस्फोऽपि वा भवस्वेनां परिश्रालयता पुनजत्नास्यमानजय

{< 1

यरसत्यं सेदेददोामाधेसोदेद्‌ सरछा सुगमा चास्य श्रीमतो मटगोपी नाथस्य विविधविषयेहापोहमासुरा पश्नोपपक्तविमर्चक्षमाऽङतोभया भतिपाद्नचातुरी श्रौतपरक्रियाहृदयविदां चेतोकूपरि मपोदतरङ्गयमन- सैयेदित्यत्र खड्‌ स्तोकोऽपि शद्धमवसरः महाद्मावस्यास्य पुन- ठ्र्लिवृक्ति्रणेतुः प्पोद(धायकं चरितं नहि नामाभियं जायेव मैतावदपे प्रेचेतैव सदयहदपेभ्यो विद्दगरेसरमहाशयेभ्यो नुनं सदुणेकपक्षपापर इति निर्विचिकिरसाठेशं बादं मन्वाना वयं समी. हामह आनन्दाभ्रपमणयिम्यः सादरदहुपहारकदंम्‌ सभयितैत्रासिवि स्वरितिकरी समस्ततेत्रमौ टिमणीयमानाऽनणौयोम- चाधरीकृतसुरनमरी भगवतश्वन्दिरचूडस्य भ्नीविन्वनास्य राजधानी वाराणसी नाम पुरी 1 या दिख छ्ङ्दुसुद्घपरङ्गनिस्तलसौन्द्य- श्याहिन्या पाततकमरितयेज।सनपटीयस्या भगपत्या भागीरथ्या समलं क्रियतेतमाम्‌ तस्यां पुनरभ॑क्तत्राणधृतत्रतायां श्रीपदन्नपूर्णाम्बासमपि- सयां पुरि चातिमाचीनं निवसति स्म क्रक मातृद्कमिष शरद्रादश- भुजावेागणप्त्युपासनदेष्पाः) करीडाग।रमिव सरस्वत्याः, पतिक मिव वेदवि्ायाः मणयमन्द्रमिव्‌ श्रौतयातिक्रपक्रियायाः, विरा साङ्गणमिव स्वधर्मनिष्ठाया परविधरैकयुणगणशाछे श्रीमद्‌, खम्‌ तरसिमिथ पुनसेकङ्रे खोकोचराध्वर्येवरिधानचन्खुः भीभद- मरिष्टोपदताभिषुक्तवाजपेय-- सवैतो --द्विषादस्रयुक्तपोण्डरीक- याजी फोडवि ममाद पुदपो गणेश इत्यमिषां मण्डयमान उदगात्‌ एव पुनरस्य ज्योर्स्नाकृतो महगोपीनायस्य जनिताः भायः १६५य्‌ समे उकिवाहननुपते; शके श्षीवारपणस्यां नेजन जनुपाऽलपपरारथातु) अओककुखं भमोद्याचकार चाऽऽर्मीयो मावररषितरौ अरगिपनिायः | पारये पुनर तिमात्रमास्ष्ब(पलरं शमले गोपीनायस्य कैशोर किल श्षमचुमगाति मोपीनायेऽवस्थिति दन्त नूनपकण्ड पम सौजन्पमन्द्पकेनी सन्नननी समापयामास पुनरि संपतारपात्राम्‌ अटो कर्यं चु नाम मविण सामद्रयवेधौ युणानां पराद्‌षखी दिन्नः ष्तिः शति फदिफुखगुरफाटि स(यपचम। (दत्तयेन भये बरीयप्री खदु स.

{९1

कपा भगौ भवितव्यता आस्तां तावत्‌ गच्छता गणरभरेणं ^ ~~ ती (8 ~= यूुगव पुन्गणस्न दतायादव्रहे दवेतोया निसगचतुरचेताथपलोऽयं

व्क 'क।त्रयुणग्रणपटिश्ना तच्रत्यतत्तामयिकविदूषां वोभवीति स्म भीतिपात्रम्‌

गच्छता करेन गृहेऽध्ययनकाेऽन्तरायवाहु्पं तन्पृलिकामा- युषो दानिं समयुभूय पितृचरणानुमोदित एव स्दालयतोऽन्यत्र श्रीतिपुरान्तकनगयामेव न्युप्य सपध्यगीष्ट व्याकरणन्यायरमामांसाि शास्कदम्यम्‌ नवनयोन्मेपश्चाटिनी श्राचहुदयसमाकलनपटीयसी चास्य शेुपौ पर्चपेरेव पुनर्दायनैरजीगणत्सकलशाच्चरदस्यमू अधि. सदेव

( बातत कौहुकवषी विमलाय विद्रा लोकोत्तरः परिभटश्च इुरङ्गनामेः। तैलस्य यिन्दुखि वारिणि दुनिवास- मेतघ्रयं परपतरति स्वपर भूमौ

इति त्रायुसारतः प्ण्डितमकण्डस्य मटृगोपीनायस्य किल सानन्द्‌- निभेरं नरीनूत्यते स्म पुनः सुकीततिलासिका सकरुदिगन्तगतविदरजन, शरव्रणपुदरङ्गमण्डप्‌ |

आसीच्च त्ादानिकेऽनेदक्ति भ्रीभृशवर( मोसले उवंशरानधनी- भूते सक्नार( सातारा पत्तने महारण्टस्वरारज्यलक्ष्मौविरासस्य सुश्र- दीतनामययस्य श्रीरिवानीमेदिनीवछमस्य स्वुषा श्रीराजाराममदहिषी भ्रामरत्ता तारावारति 1 खडुन विदत पुरवृत्तप्रणायना यदास त्किं तदाऽस्याः आरंसाेव इति नाम्ना(ऽपि प्रथा | तयाऽपि पनः समाघ्रयि कणेपिक्र्णिकया विचक्षणपुंगवस्य परीगोपीनायपुण्ड- रौक्य खु लोकोत्तरो विद्धमरो यशःपारेमटः | कतिपयदिवसापगमे सवहमानपुरःसरं श्रीपेश्वेकटखलमेन श्ीधाजीरायासनेन नाना साद्व: इत्यप्र्साप्रधयन्‌ चालाजपहारियन श्रतार[षाइवचनाद्‌ाकार किल श्रीगोषीनायो बाेन्दुशीलिरनधानीतः शाद्िवाध्नीये १६८२ समेऽ्व्दे समस्यापि निजराविधे मदःर्रभूयालतिच्कायमानार्यां निजर(जधान्यां पण्यनगयाश ¡ अद्य दिष्ट्या खस्वतत यत्सरस्वतीं

॥)

{१० |

कमलया सेगतेषि सुपाचचराजाश्रयाण्येव पुनादिदरदररनामे विदयनम्ते- तमाम्‌ सुपरथितैव गता्यैव किर काऽप्यभिगुक्तोक्तिः-- व्रिनाऽऽश्रयं शोभन्ते पण्डिता वनिता कत्ता; ' इति

श्रीमति वाजीरायतनृजचुपि भरीनानासादेवपदाञुभावे भश्चासति क्रिल रस्नगभामण्डलं राजपायीभृतस्य तादिकस्य थीपण्यपतच्चनस्य पनः साभाग्यस्ताज्ुसमाधेद्यकफासंमरान्चप्य कि चु नाम वपीयित्त्या रोकत्तरा वेभवी यदेत्पुण्पपुरं नाम सरितपतिरयं श्रोतियमीक्ति- यनां दिमाचलोऽयं पण्डितरत्नानां निवासोऽयं सकलिद्यानां समा- अ्याऽयं समस्तकलानां खनिरयं स्नानस्य शेवधिरयं चातुय॑स्य कासा. रोऽ्यं॑प,ण्डित्यस्य निकपोऽये विदुषां सुरपाद्पोऽयं याचकार्ना चिन्तामणिरयं वदान्यानां कन्दसोऽयं मन्त्रस्य किं पष्टनिततेन नतरां नाम पुनता विपयं बयष्टत्पदयापो यः किल तादानिके कारे नाऽऽसीरपुण्यषुरे एतादशगुणश्चाटिनि नमरेऽस्मिन्यरसत्यं श्रीमद्रो. पीनायायागमनं नाम त्ते सैलाच्भे गन्धिते सङ्ङृमे गोपयति सण्ड- दरापातः ततः विदानः संवससरेः भत्यक्षीकृत्य शरौमहमोपी- नायीयामनन्यस्ताधारणीमाटृन्दी १६८१ तमायां शाखिबाहनीयायां - परादि भरीपन्नानास्तादेवमूपालद्मल्येवर श्रीमती रान्नी स्थृललक्ष्या तारा- पार्‌ द्पिण्यायारन मेदमोपानायाय प्वेराज( बाई तेतते्नता लातिदवी यस्यन्तरे वरन] एकर नामकं प्रापमप्रहमरो चफार 1 अदानपुषः खट विद्रञजनपक्षपातः, अहो मदीयसी द्‌ननप्रियता; अद्य लाकाति. द्यवा समयाचितकारिता सुषद्धवनाम्धयायाः ऋआतारावाहदेन्याः पण्डितमरफाण्डसेप्रहफपरोवसः योवाखनजीामू यजय 1 आसत्किल प्रद्धिसमावापरे चागरचच एव पुनग्स्य भीगोपीनाथस्याभ्वातरे | {६८४ प५ शाद्ियदनीय दायनें उद्‌रद्‌पयना त्र।पतता श्रापश्रवङ्कुला- क्धर्‌स्द्रमाणना श्रीवाराजीतङेनन एमापव्न आ(मापवन्‌ं द्वष्िरेप व्यावहारिकं परिपाटीं सनदार्यपत्रिफयाऽऽसद्धिष्ठः | ततः दुनरेफमव ररदाऽपरवणदकुले ददेस्फरसगर्तये मनानिव्रारियहामभि- यज्या आगोपोनाचनाञऽतेदितः सीमान्माधत्रपः परिहिपिष्षष्यु- सएुररहर्य १६८५ पमे चाह्िवाहनाष्दे " तादे -नाप्यापं मद्र. नान्न पपेदीएतद्‌ सोऽपि धनः साफुदमामः किट ययनिदीणं

| ११

एव पुनरवतिष्ट पच्चदशब्दादधिकस्नदुपकण्ठे ततः १७०१ तमे शाहिपत्रीये वपं धीमता सवाहुमाधवरायराजेन सनदाख्यया वितरण. पिकया वंशपरम्पया विद्रदगरेराय श्रीगोपीनाथाय प्रादाापे। अ- धावाये दहि सषुपजोपं नाम निर्विश्यते मायल्ञयोद्शशतकरभारासकरः खद प्रामः भीगोपीनायक्ः प्चमेन श्रीधुण्डिराजपणप्ना श्रीमोषा- पौण श्रीधुण्डिराजक्ष्मेणा श्ोभनकर्मणा प्रपधर्मणा शीलक्षपणात्पने- अहो वदान्यत्तमा यस्यं श्रीपेशवेकुखवभूताः पुना रानानः नूनममन्यन्ताऽऽत्मानं धन्यतम केवलसाकुीत्रामदानेन, अपि १६९१ तमेऽब्दे भरीवछठारचि्तचकोरचन्धिरेण श्रीमाधवेन राज्ञा संव धिष्णुदैष पूप्रनानां दातुत्वव्तं समरेकरिष्युनैव स॒पा्विततरणेन राज- लक्ष्मीं निराफरिप्णुनेव प्रतिमटपर्तयवनस्वचित्ारन्तुदरणङण्डुमेति- मानने भभािप्णुना श्रीरमाजानिना भरतिसंवरपरं दित्सिरव्पया निनक्रो- शस्यानां राजत्मुद्रणां पश्चदशश्चत्या पुनश सपसथानि"स पण्डिदवरः। तदामभति १८९७ तमश्ाल्िवादनोयान्दरप्ैन्तं प्रागुक्तां पश्चदशश्ीं परततिचर्सरं सरपायक्षत निष््रतिवन्धं श्रीगोपीनायवंहयाः, ततः कि नासिद्राघीयसाऽनेदसता मतिवार्पिकी सार्धृसदसररपकपाप्तिः कुण्ठिता, ग्रमः पुनरवर्ति्ट |

एवमनवधविधासमासादितग्रामादिलक्ष्मीकः स्वधर्मावरणचणः पर्वणशच्वैरीरचन्दिकायितसुनिमेलतरयशःपटल आहिवाप्रिः श्रीगो- पौनायभदटः १७०४ तमान्दीयफ़द्गुने मासि हन्त सहसैव किला55 कारितः कठोरान्तरङ्गेण छतान्तदतफेन अद भो गारणनिघंणता खल परेतम्ैः 1 अवितथं षुनरिदपभिषी यतेऽभियुक्तेः--्कौ चु नाम ` स्पृहयति सदस्तुने इति 1 आर्ता तावद्‌

अनेन पुनज्येरिस।ङृता महगोपीनायेनापरेऽपि केचन अन्या निर- मायिपत्त परं तेपु सुर्काररत्नमालानामभवन्धो यत्सत्यं स्वाद्हृद्‌- यंगमो बिराजतेतमाष्‌ 1 स्मार्वयपङ्गकीयसकटप्वापि भव्येषु नूनमयं भवन्धय कवतिंपरद्‌ सी टमि सेपाद्येदिस्यन्र नदि नहि किखाणीयानपि मतिमतां श्मवसरः गहयमशचद्रयीयं -धीसत्यापादपुनिहदयं संनि- ्ञासुभिः, स्मारतमयोगोपयोगिनः सुमूक्ष्माननेकश्तिस्परतिस योदधु वचनसपुदायान्दिदमुतिः, = असक्किरगभीरयमशाद्खीपानिपयानाधरि-

(११)

नजिगपिपुषैः, सद्जनतयाऽन्तराऽन्तसा पोद्धपताज्ज्पोतिःशरास्ीयवचन- स्तापान्सपाचिकरूयिषुमिः) यं फयपि विषयं परतिपाधसेनाधिह्त्य तन्न स्मान्यमानसश्चयव्रातनिरक्ररणपुरःसर.प्रतिपादनशैखी निरीचि- प्षिपुभिः भ्रमत्र संस्काररस्नमाटाख्यो मोपीनाथपणीतपवन्पः श्वरणोकरणीयः खदु पुनः कोऽपि विपरनायेत्‌ फिमपि निङ्नासितं तन्न नारुभतेति प्रदन्धश्चायं १६८७ तमै शदलिवाहनबरसरे पार्थि. चनाभ्नि शुके श्रावणमान्ति पवैघ्नपतियौ सोमे समाप्निमयासीदिति ग्रन्थक दुवत्यैव मतीयते संस्काररर्नमालासमाप्त्यनन्तरमेव किल उ्योरस्ना्टत्ति; पुनः भणेतुभारनव्पेत्यप्यजुभीयते अन्यथा हि सैस्कार रस्नमालास्षमाप्िसपयमिष ज्योरस्नासमापनकाटमपि निरदैक््यदृष्टत्ति- कद्‌ इदमप्यनैकमवडइयमवगन्तन्यं यत्किल व्योव्लाटविसमाततिका- खछानुष्टेखेन, सकटस्यापि पुनः सत्याषादीयसत्रस्य व्याख्याने नूनमा- शीद्लीयस्ती सपीप्सा श्रीगोपीनायीया इन्त दन्त प्रमाकालिकपश्चरद- सद्धायिन खद पृनरयटिष्ट॒ तथाविषम्‌ अतिरोदितमेभैतत्‌, म्पानवेनान्पदेव्राभिरप्यते नूनमतिमाघ्नमन्यदेव दिभाव्यते भगवत्या नियस्येत्यरं विषादेन

भियमदहाभागा आनन्दायमसुहद, उपहतं खस्वस्मानिः > धीगोष- मायमद्दीधितीयं यायच्छवयं दत्तं भ्रीमद्धयः महीयसो विदुपोऽस्य खोकादिकशायिपतिभाश्ालित्वस्य भूयस्यः खख्वा(ख्यायेकाः पृनरप्र विद्रद्धिव्यीहताः) भरी पीनायप्रणत्तृपुत्रण शरीधुण्डिराजदीक्षितमहद-

[व

येनापि यर्म्परया श्रवणक्रमीृता अय।दक्ितयीगूतः इति चास्मि

~.

भ्यं कथित्तास्तदीया गाया; काश्रुस्यन्तऽस्मानिः पर्‌ (कस्नराभया

नोद्धि्पन्ते | सार्वायोकः पुनरस्य सस्पापादढीयसूत्रस्प व्यारूगात्ता श्रौमातृदत्ताः

> इदं एनः सीरटोदीनायी 4 वृत्ते संप्रति पएण्यपत्तननिवािम्करतदीय वदोपेम्यः फर्यहननटेनाठ तम्प ्मिस्दादकनेम्यो पुण्टदनदक्षिवि- गहाशगरेम्े महीयोभिः प्रयतैः पकाय यथाश्यनपेद पमुदटेषि। सत्व पशस्वृवप्तर्‌ः 1 शवदद्ुादिपये यदि मनवएमाच्न तार्‌ क्षमन्तां एरावृत्तको) द)

निनिदयस्व सूम्‌

{१३। चार्यः | एतेन खड गृधसी, एकोनविश्विशमश्नदरयी व्याख्याय संगुद्धिताः चाऽऽनन्द्ाथमसस्थयाऽमे भगे नितान्तं सरला सरसा सगमा चस्य भ्रीमातृदत्ताचा्येस्य व्पाख्यानकरोशटी यरकिपपि वा

मतिपादं भवह तदेतसतिपा्रमानं यद्‌ त्रिविषउचनजातं सथ्पन्यस्वं `

समथ्यते तदाऽऽछिशखितमिव भवत्यन्वःरूरणजवनिकायापिति नैतदष- रिवितमिद्धितक्ञानां शे्पीमताम्‌ भूयिष्ठं चोपकु्॑तीं वैदुष्पमङ्ग- मक्तङघमैस्तः पुनरमन्दमानन्दं विन्देरन्पररिशचीखयितार्‌ इस्यत्र सेदरिक्षो वयम्‌ £

यद्यप्यानन्दाश्नपतंस्यय। स्मा्तमशचदवयस्येव मातृदत्ताचायीया इत्तिः

सपाशादि त्ाचन्पाच्येव पुनराद्भुः तथाऽपि व्याखूयाया उपक्रमे ..

मङ्कराचरणाभावातुः अपिच" यत्नं व्याख्यास्याम इति भतिक्नाय दशरैपृणैमासादयः सदस्संयत्सरान्ता ये भौता यक्ना वैतानिकास्ते व्या" रूपाताः स्मता इदार्नीमष्टकाद्य एकाप्नौ करैन्या वक्तन्पास्तेषायु" पनयनं प्रधानम्‌” इति मातुदत्तस्य स्मातेसूतरस्य व्यारूयानोपक्रष- ग्रन्थेन, तथा च--

मातृदत्तमयोगस्तु नेतस्सू ्ायेसेमत्तः 1

आपरतम्बराुपारीं हि सत्रःतनर भरफाइयते इति श्रीव।ज्छश्वरसुषाविरचिताहेरण्यक।शसूत्रव्याख्यानापक्रमाययपय्य-

स्थनोदेखेन, अन्यच्च अन्वारम्भणीया तु चतुदेश्यां काया ईति `

दिरण्यकेचिषटत्तो सातुदेततीये इतति चिद्त्तीषटिमयिक्त्य अथमपाच्छ- दीयनिरण॑सिन्पौ पण्डितपकराण्डेन धीमता मद्रकमलाङ्रेण समुदा प्ते स्पा॑सू्न्य।ख्य।नेऽपद्ध।वातसकलमति कत्यापादीयं सर् भरी पतृदत्ताचार्यो व्यारूपदिति संदीतिविषुरं तीमः स्यादुप्यरं

कृत्योऽयं पुनमैदाभागः भीमातृदचाचागः कतमर्िमिथ समये मा मूपयामात्तेति बयं पारयामो नूनं ्रतिपाद्वितुमू परमे. यत्‌, प्रमरमरणाकशछीकस्व भीमतो भह्कषरयकरस्य निभे

( १४]

यसिन्धुषतः भाक्तनेऽयं श्रीमात्दच इति अन्वारभ्मणीयात्‌ च. ठदर्या काया) इति द्रण्यकरषत्ता माचृदत्तायं इत्यादिना याक मलाकरभ्ोटेखेन भ्रीमातुदचतस्य भट्कमलाकरतः भाग्मयत्वं निर्वि चिक्षिस्छमेव स्तिऽ्यति निणेयसिन्ुग्रन्थावसने दुरन्धसमाप्िसमर्ये#

वनुत ऋषुभूमिते धफेऽन्दे नरपतिषिक्मतोऽय याति रैष्रे।

तपसि शविधत्तिौ समापितोऽयं रथु रततिपादसरो सदेऽपिंतय इति पयेन धीकमलाकरः पराचकृश्तु अमत्र सारः--गिक्र- भीय; ' वुकतुच्छहुम्‌ 'ब्द्वाच्यः १६६८ तपः सेवत्सरो नाम शाङ्वादनीयः १५३३ तमो वर्सर; ! तस्मात्पषिमन्दान्न्यवकफङय्प फमर(करयं जन्भसमयं प्रायिकत्वेन यादे वयमलुषायाम तहिं १४५३ तमे शालिवाहनीयेञ्दे कमलाफरनननावसर इतत पर्ैवस्यत्ति याव- त्त; भाक्तनो मातृदत्ताचायै इति निप्पनीपदीति स्म अन्ये चानेन मणीतता ग्रन्था नो नो नूनं श्रुत्तिपय उपारक्षन्‌ रुद्रमाप्यं, दिरण्यकः विश्रौततमयोगः, इति अन्यद्वयं ज्यररचस्युनरयमाचाये इति कथिदुद्धि- छेख मे तत्परं बाढं विश्वक्िमो वयम्‌ }

मियमहामागा निवेदितोऽस्माभिः श्रीमद्धवो मातृदत्ताचार्यः उपदरिताश्च युक्तयः 1 इतः परं भीवाञ्छेन्वरसुपियं परेवाययितुं श्रीमतः सममिलण्यत्यास्माकीना किल टेखनी

तुरीषः पुनरल्य सूत्रस्य एत्तिद्च्टरीमपत्‌ प्ण्डनोचंसो वग्छेषर्‌-

+ वषु्छदऋनुन ? इत्यत्र वषटुक्वकद° इति भिन्नभित्रस्यने भिन्नमि- फे युद्धेषु पुस्तकेषु पाठ नयनपयातिपिर्मेवनि क्नवः पञ्च शरदुनवद्य पुनः पट्‌ | दातनान्तरं विषिवरतेत 1 नातिशरानने अन्ध्ािमप्रये पृन्रियदन्तरं बाद खु सहिष्णुम्‌ बहु उत्ितेषु गद्रितेषु पुर्तकेषु धपु तःर्छदु इति पाठध्येव दशनात्‌ , करदुश्व्द्यटिनपष्वकये सन्दोमदवदुघ्या, १९९८ तमे यिकमत्तगति त्तरे पचेऽश्रपरेद्रादिकाटयमेनस्याप्द्वय कडुपृदू- पैयष्टतेपाटो नतेसं॑संनापग्ति त्रः इस्यक्तरयोदिपिप्राटदयनाह्स्येन द्मा ३१। तत्र आन्तिः}

[१५] `

सधीः आदितः पोडगमन्नान्ता, चहुविशमश्ने सप्तपपट्लन्ता स॒धियोऽस्य वृच्तिषहीयसा मरयस्नेनाऽऽन्दाश्रमसंस्थया सपुपा | नवमे मागे पुनरस्य चहुविप्नीय। वृत्ति्दरापिताऽपि मा्तनानां भक्षां? सन्युद्रणावस्यातः प्रागनुषन्पेः पुनरन्येषां एततिङतां तीनां समुपस्ितिसत्तया खट तादानिके काठ वाज्छेश्वरीया षोदश. मभ्नानां इत्तिरवप्तरमरमिट श्रीवाज्छेशवरस्य पुनरियं वृत्तिरपि नून. मक्ता महद्वगापनायद्‌क्षतय।चजयन्त ज्याच्लावस्पोरिवाति मातरं सीषटवस्रीमाग्यमावहति वृत्चावेतस्यां हि सप्रर्खटन्धीष परह णि पुनः माणाते भरौतरमातदीनि एतस्या एतेः परिशीलनं नाम सोकसिमाश्रयणमेव सूत्रसागरस्य परं पारं गन्तु, विपिनमिव ,वहुश्रत- स्वस्य) वकश्ौकरणामिव श्रौतेतिकरमैन्यतायाः, सोपानापिरोदणामिव प्नान- स।धस्य अदो पाण्डित्यं, अहो वैदुष्यं, अहो अतिभा खु श्रीमती विददरिष्प्रेसरस्य वाज्छेषवरसुधियः। सर्व॑या हृदयंगमा चेयं वृत्तिः श्रौतरसिकानां पेमकरा रिप्यादित्यत्र पुनः स्तोकोऽपि संदेहः

संभाति पुनः श्रीवल्टेश्वरस्य पौर्विकं किमपि कुलवृ्तादिषगुषहय च्छामः भायेण किट माचीनाः केऽपि कवयो भाष्यप्रगेतासे ्तिकृतो वाऽ ऽसमाकं स्वकीयस्यानक्राठमरश्चोपन।मादिकयनमपि निन- शछषामिव चतत्ि कुवराणाः पुनरेकान्ततस्तृष्णीकामासेवन्ते ततथ यत्सत्यं िदयार्तत्तमां तदो यचरितजिन्नासाप्रणयिनां चेतांसि। अदो चित्रीयते, ममोपरुयते चान्तरङ्घः खरवरमाफं श्रीमता बान्देश्वरेण माङ्घीकृतमेतदास्मचरितमञ्लूषोद्धारने पुनरोदसीन्यत्रतमू पुनः केवलं मज्जपिषोदयाटि, तद्गतानि विल महा्थेवन्ति रलान्यपि दक पितं नामापि अयं हि एनरयुतिठसवरः भीमान्वाज्छेधरो नैनं ुलवृत्तादिचरितं स्वयमेव सममीचीन्येन सत्यापादप्त्रीयायमन्षव्या- स्यानोपोदूयति भसद्घमतः समवणैयत्कतिविद्धिः पदैः यदि पुनस्ता- स्येव पद्यानि विरचित परवतमहि वरदं मभीपयते खद विस्तसेऽप्मान्‌। , अतो हि नाप तत्पच्यगनसारेण भौमन्नं वाज्डेश्वरं भवोधयितुं किट समीरे

[१४]

य्षिमधु्तः पात्तनोऽपं श्रीमातुदत्त इति अन्वारम्भणीया ते तदहो कायौ, इति दिरण्पकेशु्टनो मातृदचचीये इत्यादिना भ्रीष्- पलाफरमभ्रयो्ेखेन ्रीमातुदत्तस्य भद्र कमराकरतः ारमवत्वं निर्वि- विकषित्समेव सिध्यति निणेयसिम्ुग्रन्ावसतने तदग्रन्थसमाप्तिसम्ः वसु्धतुव्डहुभूमित्ते छकेऽव्दे नरपतिविकमतोऽय याति रैर तपसि दिवतिथौ समापितोऽयं रयु रतिपाद्सरोरुदेऽपिंतय शति पयेन ीफपलाकरः माचकाश्चत्‌ अयमत्र सारः--ग्रित्र- मीय; ' वसुक्तुबतुम्‌ '्दवाच्यः १६६८ तमः; संव्रत्सरो नाम शालिव।इनीयः १५३३ त्तमो वत्सरः; हस्मारपरिमन्दान्व्यवफलय्प कमरखछकरीयं जन्मसमये भायिकत्वेन यदि बयमनुमायामर तहिं १४५७३ तमे शाल्िवादनीपेऽव्दे कमलाकरजननावसर इति पर्यवस्यत्ति ¡ याव- त्ततः माक्तनो मातुदच्चाचायै इति निप्पनीपदीति रम अन्ये चानेन मणीता ग्रन्था नो नो नूनं श्रुतिप्रथ उपारक्नन्‌ स्द्रभाप्य॑, दिरण्यषे- विग्रौठमयोगः, इति अन्यद्वयं उ्यर्रचल्पुनरयमाचायै इति कविदु्टि- लेख तपरं अरां विन्व्तिमो वयम्‌ मिवमह्मभागा निवेदितोऽस्माभिः थीमद्धयो मातृदत्ताचायै उपदिताथ युक्तयः इतः परं भीवाज्छेश्वरसुधिये परिचाययितं श्रीमत; सममिरष्यस्यास्माकीना किर टेखनी तुरीवः पुनरस्य सूत्रस्य टततिषच्चरीमन्‌ पण्डनोत्तंसो वान्ठन्वर-

[| यष्‌ 2 इत्यत्र ¢ वपुऋदकइ० ? इति भिन्नभित्तस्थनि भिन्नमि- शफे "च मुद्धितेपु ्तकेषु पाटो नयनपथातियिमेवति नवः पश्च ।तरटनवश्य पुनः षद्‌] शतेजान्तरं विपरिवतेत नातिपरिीने गरन्धतमाि्मये एनरियदन्तरं बाढं एड प्हिष्छुताप्रहम्‌ बहुन दिसितिषु मुदितेषु पुस्तकेषु वपुकु्वु * इति पारस्थेव दुकषनात्‌ चलुशचल्दषटिनप्यस्वाकर9। छन्दोमहदुष्य, १९६८ ततमे विक्रमवति तस्तित्ेव पयेऽभ्िमरोद्रादिकारवर्णेनप्यात्तद्धावाच ऋडपद्‌- सैवरि्तपपटो नतर सनाघटीति (करक इत्यक्षरयोटरिसादयवाहु्येन समा व्या तन्न चान्तः |

[१५]

पः आदितः पोडश्पश्नान्ता, चतु्शमन्ने सष्न्त पियोऽस्य वृत्तषैहीयसा परयत्नेन ऽनन्दाधपसेस्थया सपूपार्ज नवमे भागे पुनरस्य चठविशप्नीय। वृत्तिुदरपिताऽपि माक्तनानां भश्चानँ, तन्मुदरणावस्यातः मरागनुपरन्पेः पुनरन्येषां त्तिकृतां एतना सपुपस्यत्तिसत्तया खट त्ादानिे फले वाज्छेष्वरीया पोडञच, न्नानां रत्तिरवस्तरमलमिषट श्वीवाञ्छेश्वरस्य पुनरियं वु्तिरपि नून. मेकान्ततो मदहदेवगोपीनायदो्षितयोवनयन्पीज्योत्लावृ्पीरिवाति- मातं सौषटव्तोमारपमावहेत्ति ) वृत्तावेतस्यां समुच्छलन्तीव पुरू णि पुनः माणन श्रौतरमातादीनि एतस्या रिशीटनं नाम नीकासमाश्यणमेव सूतच्सागरस्य परं पारं गन्तुः मव .बहुश्चत- सस्य) वेश्लीकरणामिव श्रौतेतिकतैव्पतायाः, सोपानापिरोहणामिवे ज्ञान- सौधस्य अदः पाण्दित्यं, अहो वैदुष्थ, अही मतिमा खट श्रीपते विद्दरिषठग्रेप्षरस्य वाज्छेन्वरसुधियः सवया हृदयेगमा चेयं वृक्तिः श्रौ तरसिकानां तिमेकरा निष्यादित्यत्र पुनः स्वोकोऽपि सेद

सूर सु

2, 1

५,

समति पुनः श्रीवच्छेश्वरस्य पौद्िकं किमपि शुलवृत्तादिकपुपहतै- मिच्छामः | मायेण किल मचीनाः केऽपि कवयो माप्यप्रभेत्तासे यृितो वाऽऽसपाफ स्वकीयस्यानकाल्शोपनामादिकयनमपि निन- शछाघामिष चेतति कतराणाः पुनरेकान्तवस्तृष्णीफामासेवन्ते स्म सत्त यच्सर्यं हिदयन्तितपरां रदी यचरितजिन्नासापणयिनां चेतस्सि अदौ चिच्रीयते, ममोमु्ते चान्तरङ्ग सखरमाकं श्रीमता वाज्छे्वरेण नाङ्घीरतपेतदात्मचरितमञ्जुपोद्धाटने पुनरौदासीन्यत्रतम्‌ पुनः कवं मन्लुपबोदया2, तद्गतानि विक महा्धवन्दि रतनान्यापि पित्त नामायि। अयं हि पुनवृचिृसवरः भीमान्वाजछेशवसै नैं छरवृत्तादि चरितं स्वयमेव सामीचीन्येन सत्पापाटप््रीया्मन्नम्पा- रुयानोपोद्धाते मससक्गतः समवणेयत्फत्तिविद्धिः पैः यदि पुनस्ता. स्येव पथाति विरेखितं भवर्तपदि तर्द ममोषयतते िस्तसेऽप्मान्‌। . अतो हि नाम र्खयमदसतारेण श्रीमन्न चाञ्डेश्वरं भरदोधयितुं किर समी।मद।

[ १६]

सु्िदिवमेवास्ति खदु दाक्षिणात्ये मारततमुपिभागे रौमि कवेरज- सरित्तीरे मथितेन्५ तद्धा पुरं नामाुत्तमं राजस्थानम्‌ तत्र स्वपता- पमारेण्डनिर्नितारारिसंघधेतमसा निजकीर्तिराकनिव।तृकचन्धिकाधि- वछिमविश्दीहतदि सूषण्टराः , श्रौमोसरीयान्वबायना आसां चत्रिर्‌ राजानः तदमार्यकुसोत्पन्स्य श्रीवाञ्छानायस्य मृहिपदानकप्रणेहुः ` चवे; भणप्ता पाथवायनप्ता भ्रीनरिदयपुतरः कुम्भक्तोणनिवासी होत्नि- कणटनादीयः श्रीमदीन्वरशास्सि-भरीनिवासाचार्य-अहोबलपण्डित- रवानामन्द्वासी श्ररम( सफम्‌) )परहाराजनिकटवतीं श्रीवाः छछन्यरः प्रागुक्तः 1 एतद्तसृत्रयत्तेनममदठु पह्‌ाखङ्गः(ति एतन पन~ मैष्ठयिदु्ाऽऽवाभस्वामिषयैः पाठनपीठे निषुक्तेन, पद्दशनीरदयं पनरध्पापनकर्पतामनायि अटमका्पव्चायं वञ्ञापुर( तेजावर्‌ ) संस्याने) ` पेरमेरापतनकाठे पुण्ये पुटभेदने, ब्रीमदश्चर( हसूर }- राजधपान्फां श्रीमुमटिदष्णयाजवडियरसंसदि १७२९० तम श्चात्रा हनीयेथ्दे धरमोधिकारिपदम्‌ विदन्‌ किखकदा धीमता. यासा -मतिष्टिमानाः श्रदप्णातीरनिवात्िभिः पटवधनवंश्यै शिः समगमत अनेदपि ताके सेमा श्रीमहां पटवरेनप्रभूणां सुनातुपन्तः सुधमाणफ क।पोत्रावत्तसासिमानाखमयङट सरस्व स्तमावितानन्तात्मनरखासामममृतेय।रपास्या भवित्सन्त जोगः इत्पाखूपोऽपि तदमात्यमण्डलान्दमतः कोऽपि छु पुर१।५१,९९ | श्रीपन्त छप्पन ५१हर्ण धश वत्यापादसुत्रिणा भ्रत्रस्माप्प राप्णी छोर्कपृणयक्ष ह्यास्यास्ताधार्णा व्रिदरत्ता वि्नाय धपरद्धघं {छमयेनगाभ्णां सपश्रय सत्रयत्तिपरणयनाय सप्रावता विद्दप्रणाः शवाछठेश्वरपण्डितो वसवम््द्विक्िति( १७३८ 2 मेतगङ श्रीगच्छन्चः वादनपे भरीसत्पापादीयं सूत व्यार्प्रहु सपुपाक्रमौतु सम्ापियच्च सकलस्यापि सुतस्य मरिङ्गाख्या न्तद | भरयमम्‌रन्प पाड्श्ा- ध्मायायतुवि्तषाप्पापः) सदस्य सप्दशाध्ायाः सन्त्यत्र सहु पून दानन्दशरोयसंग्रहे ददिरे नोपरव्धाः अनेन पुनमहध्विदुषा भटरविन्तामाणेः ( भादकीपिकारपङ्धा 2) वौधायनसत्र( सोभ )- प्पारया, दचतकचिन्तापयिः, श्राद्विन्तामणिः, पाकनादौयवादूरयः)

*- ~

वेदान्तसूतरर्थचिन्तामणिः, परलमाप्तनिणयः माहिषशतकव्यारूपा, एवमादयो प्रन्या निरमायिषत एतस्य पूनः श्रीमतो बाज्डे्वरस्पाव- स्थितिप्तमयस्तस्थेव वचनतः स्फुटो भव्रति- सरसक्रपनीयवचनः श्ररभमहार।जानिकटवती ' इति ! वस्वगन्यद्रिक्षिति ( १७३८ ) मित्रके वान्छेश्वरः सधीः हिरण्पकेश्चिनां सूत्रं व्याख्पातुपुपवक्रमे इति तद्रचनदयम्‌ शरम्‌ सरफ(नी )रनस्य परीपण्डलशषासनकालः १७२० तमद- रसरभारभ्य १७५४ तमचर्सरं यावद्‌ अत एव भरौश्ारिवादन- स्पाएद्श्यां शताद्वयपेतस्यावस्थिातिकफ।ल इति बिस्पटमेवेतत्‌ = मादिपश्रतककर्नी श्रीवाज्छानायः पुनरेतस्यव प्रपितामहः ! माहिष शतकं येन कृतं विदरन्मनोदरम्‌ तस्य नप्ता ~+ साधवा्पौत्रः श्रीनरसिहतः। ठन्धजन्पाऽ्रीत्श्चाचचः भरीगान्वाज्छेष्वरः सुधी; हति वदीयेनेत्र वचसा विशदौ भवतति तेन मतीयते पारम्रव- भाक्षमेव पुनरेतस्य वैदुष्यम्‌ एत्तिषदयं यीवान्छेन्बरसुषीै फल ~ = केवलं तञ्ञोरण्डल एव कृतावासः किंतु कुम्मकोगे श्रीकाशोपषेत्र इण्यपत्तने मदीद्यरकषस्यानेऽपि विदितवान्व।समिति मरतीयते |

= माहिपश्चतफपरणेता श्रीवाज्छानाथः (ब छकविः ) नागपुरीयमोप्तखवशाधित् हति श्रीकरवीररानयुः श्रीनिवाप्रषण्डितः ( रावजमह।राजः ) स्वकृतमारिषशत- कर्थारूयानोपकमे प्रत्यपादयत्‌ परं तदु परितनिवेचनेन पुरावृत्तज्ञाना मावमूटक- मिति बोद्ध्यम्‌ ¬ अत्र नप्तृपदै परठनति पितरो येन * इति केवरुयोगिक्युत्पत्या प्रण प्तू पणञ मपरं मन्तञ्पम्‌ 1 द्रपरडेषु तयेव भ्यवह्‌।२।त्‌ पदयते पुनरम्प- श्रापि तादृशः प्रगः-- ~ भ्या वतिष्ठनप्नारं शक्तेः पौचमकरमपम्‌ पृरशरत्मनं बन्दे शुरनातं तपोनियिम्‌ इति विवाहतसछारे कन्यादानप्तमये यत्र दाक्षिणाद्या अमुकरशर्मेणः प्रवीत्रषय्‌ ' दद्यु. -च(रयन्ति तत दविडदेशीयाः सुपरति " अमुर्शरमेणो नप्ते ? इति व्याहरन्ति (

{ १८]

अथैतस्य सूत्रस्य पश्वमः पुनन्पीर्याङ्च्चरीमहादेवदीक्तितः 1 अनेन खलु पडथसप्चवि्चध्ैसूचाख्यमश्नद्धितयं व्पास्यातप््‌ एतस्य नेच्यारूपाया ^ उज्ज्यछा इति नामधेयम्‌ असो हि वैजयन्तीकृषो दीलितमहदिवाद्धिन्न एव गमयति खद्विममर्यं तदीया ग्पारूयानत्तर- गिदज्ज्वद्ेति पुनरपरं वृचिनाम अन्यथा हि कथं नैक व्याख्याङृत्स्दीयषततेः परिवतेयेननामपेपं) कथंकारं पुनरायमश्नपटूकं व्याख्याय तदृष्वेमननिकोनविशतिप्र्चानुञ्डित्वाऽन्तिममेव द्यं व्याख्यायां ततश्च परतीमोऽये पनर्भिन्न एव प्रषेस्मानहदेवदी- क्ितादिति अस्पापि पुनर्ज्डवकानामवृत्तिः सवीद्गमनोक्ना एतां सखवलो- यमानानां संतोतुषीतति नशेः } अत्र हि सुगममिति समुपन्यस्प प्रायः सुघ्रस्य नैकमपि पदं परित्यक्तम्‌ तेन खट्ज्ञ्वलेय वाौधिनी संता | अय पृनरञ्ञ्येखारचयेत्रा महद्व; कदा कं या ननेपदू कतम हुं चाऽवतेस याच रेति दवद्धपरिफरा अपि वयं हन्त ठेश- सोऽपि निर्यं नाङ्ष्छुभ १७४९१ तमे श्ालिक्राहनीयेऽदे निनं हिरण्यकेदपाह्धिफापरपर्थायमाचारमूपणं समापयतु ' मक `इत्युषाह्- इम्बकप्ण्डितमया5ऽचारभरषमे मृहादेवकृतोञ्ज्वलाया वहुशच"देखत स्दयम्वङरतः भाचनतं पुनरेकान्तोऽप्योज्यवलाविधातुः स्फुटी भूवति पएतेन प्रणापा; पुनरन्य ग्रन्था नास्साकर श्रव्रणसरणप्रायसुः। पष व्ाष्याछज् दण्डय ीर्युपनाकच्िकाण्टमण्डन चायविर्दारकृतः श्रीपददेददीक्षितः। एतेन खछ सत्यापा्दायसूत्रस्यकद्शमन्नमारभ्याः एादश्चपश्नान्ता यष्ट क्षार पफविश्चद्रावशत्रयातवन्चा इतत्रयः प्रन्नाःः पञ्चविशः म्भ चन्दिकाख्यव्यारूयया संकलिताः पिवृपेधीयं पनरध्रधवसेकनिनक्षपन्नषपुगुख वेजगन्त्पाख्यन्पाख्पया स्ना धितम्‌ साप्रात्तकः पुनरयं दण्डवत।स्युपाहमरद्यदवद(स्त्रपहरयः फन।टर(यथार्‌च{डपचर्न हारीते पणायान्‌ प्पदिाच्छत्तनफताम- पौयपुर्पङटसपु सदौ पापस्ठम्धशाखिनं सोमपानिनं निनपि- नर सिवदोप्षिनामिषेयं द्ान्धिवाहनीये १८०६ तारणनान्ि सतर्सरे मादुसुय कृतायचयार्‌ ततः कृतोपनयनः शीदीत्नितमहामागः भ" (वद्दररस्दध्‌ ृरापनापकपद्य यशाददर(म्वाध (व[दृतवदध्ययनः

{ १९]

परिकातभरौतप्मातेयाङ्गिकविपयन्च विद्द्त्नन्पायचृूड।पणिपद्वीभूषि- तानां सोपयानिनापपिदोव्रस्युपाभिग््यश्चीतमण्णाचार्याणां समीवे शास्राध्ययनं विहितवान्‌ 1 तत महाशयेनेतेनाऽऽपस्तम्बस्भाष्पं विरच्य पुनरितरेषां सूत्राणां दत्तीनिंमाय श्री १०८ रिवगङ्गाम- उपधीन्वरजगदुरशेकराचायस्वामिचरणारविन्दयुगुठे स्वकीयग्रन्थाः स" युपादारिपत श्रीस्वामिचरणा् समीक्ष्य सान्सकलानपि रन्पानि. ज्ञाय पुनरस्य महालमावस्य शीमह्यदेवदीक्षितस्य ग्रन्थयुम्फनचातु- रौपेनं विकाण्डभण्डनाचार्यः ` इति विस्देनावतंसयांवभषुः सहाक- पठः; पुनरयं त्रिकण्डगण्डनाचार्योऽप्नि्टो मवाजपेसत्रिमणमिहःर्चय- नादभेः करतुभिभेगवन्तं प्रमासानं समाराधयामास अगुम्फ़ीवरायं ह्री्रररनमालासंस्कारर्नमाटाज्ञानितिरस्नमाखादीन्यव्न्धान्‌ एतस्य , पुनः स॒गृहीतनामधेवस्य श्रीदीक्षितपदहादेवस्य कौडम्विकोपजीनिकार्य कुरपुरोधपसरमेनं कोऽपि वदान्पप्रवएः क्रिल मह।महनीयो देशपाण्डे उपराभिरूयो भूरिणा मूप्रिवितरणेन सभाजयामास्र निवप्ततति चायं धीदण्डवती मदादेवदीक्षितमहाशयः श्रीध्रारव।दपत्ते श्रौतस्मार्तकम- परायणः संप्रति आधे माननीयाः समुपहुतं खखस्पाभिः पण्णापपि वेजयन्तपादि- इृचतिरतां महीयसा भयत्नेन यावत्संकछितं त्तं श्रीमद्धथः अथेदानीं श्रीसस्यापाददिरण्यकेशिसूत्रे दठादिवाऽऽ्धुनिकैः केचिद. द्भावितान्फोधिदाषेपान्तममाणे समूलकाषं कपित्वा परमार्थं मष्याप- यितुमभिपामः अवसरः खस्यं श्रीसत्यापादटीयसूुनत्िपये तति. सरणिमारूढानां रौचनपयथातियीभूनानां वाञ्षेपाणां निररणस्य, तद्धिषयमधि्ठत्य किंचित्मस्तोहुं महत्तानां नूनमस्मकमू तत्रायमादिम अक्तिषः-- दुपरपायपिदं सूत्रं देवादासीत्कचि्कावित्‌ दक्षिणस्यां तास्रपण्यास्तीरेप्वेबेदमाहृनध्र इति वेजयन्वीव्या्याटन्पदादेवीयं व्ाख्यानोपएक्रमगतं पञ्ं॑प्रमा णीह्ृत्य ' अपि मध्य इदं सूत्रं टुप्रपासीत्म्माच्छाला विच्छिन्ने? इति सोस्पासमाक्षिपन्ति केचिदपप्तारः पुनः फनमस्पाछाखःद

~

रभ्य फरिंषद्वधिक कारु य्वटृदटुप॒मासतत्तान्नाद्‌ 1 परंन

[२०

नानीमी दयं वाल्यर्थन्वेपणे टदवद्रपरफय अपि भागुदीरिविषदादेवी- यप करस्य या पदस्पञऽपतप्तृभिः सपुद्धादतोऽ्थो निष्पद्यत इतति छुकरमायभिति पदस्य त्र्य सूप्रावयथ चेद्‌, सेतत्सरज्लसम्‌ 4 प्रायणे ठु ठुतेमायम्‌ इति हि तस्य समस्तपदस्य विग्रः सुप्सु पातत समासः मायःशच्दोञत्र -" पायो भुर्न्पन्तगमने इत्पपररात्‌, तुटयवाहुटययारवि' इति विधो्याच पोष्णएदपतषंन भोपर त्वा एरच्‌ ' (पन सू० ३।३।५६ ) इत्पमि निष्पन्नो वादुरथ- याचा यथा-- प्रायेण मास्या व्राह्मणाः वाहुस्पेनेत्यथेः | यथाषा सादहित्यदर्षणे-- 8 त्फरा; पण्डूका पूछा सुखप्राप्तवनास्तथा - छलिद्धिनदछसकामाया आस्तं ( वेहयानां ) पचेणवष्ठभाः इि। उक्तद।हरणदवमे प्रायदव्द्‌ उक्तानां वादु बोधयति पुनरवपा- रणम्‌ पुषं परश्कोटिपु त्राकयेषु भ्यश्दरो बाहुरपाभैनोधकं एव दरीददयते पुनरेकान्तत्तः सवेषारोपारमकः ]` अतः भकृतमहादेषीय- पद्यप्पतुप्पमायशब्दोऽपि | सत्यापद्रीयदिरण्पकरिसूत्रलिखिषपु्तकानां नतु श्ौतर्मार्पयाह्िककमेपारम्पयीगतप्चारस्य वाहुव्येन खोप सच- यति नतां छिखित्पुस्तफानापापर समरीलपनाऽभावप्‌ एतावता टु भोयशब्दस्य परमणुकोऽपिं हपरायेकाषाते मात्‌, तादथाधेकान्पपदस्य तस्मिन्पथे ठश्तोऽप्यसद्धावात्‌) " दैषादातीत्छचिरकवित्‌ " शति तर्दूपुरतकसत्तयोधकाद्िप्रन्थविरोषाच महदेगीयं लुद्गगायमिति पठं देतुत्य कपाचत्कलुप।छृताद्यानाप्‌ ˆ अपरे म्मे इद्‌ सूते टुप्- माप्तात्‌ ˆ इति स।पिक्ेपं विधानं सूदुरं पेषन्पम्‌ येजवन्दीष्दुक्तस्य छुप्तभायमिति पथस्य नुनमिदेपेवाॐऽषूतमच चोद्धग्यप्रु-यद्‌ए किरु पण्डितपरकाण्डो मदादेवदीक्नितपरहामागो ददिरण्ेशिसूत् व्यारूयातुं परावर्तिष्ट बदानीं भायः शतकचिचयतः भाक्तने कारे यथेदानीं द्रणमन्दिरादि षद्धावार्दुस्तकमाप्तिपौरभ्पं, च्ररया त्त्कराट सद्रणक्ष्ठाच्रमावात्पुस्तकव्राप्त्यत्तालन्यात्‌, 1टाखत पुस्त कानामप्राञ्ुपात्र्‌, सत्रप वा केषांचिद्स्पारे छिखितपुस्तकेषु पर्णा यश्ङ्कयाञतेपात्रप्रयत्नस्रपासाषदृतपुस्तकाना पुनरायन्तिकविश्(- सादते वितरमापृत्तेय तससूतरषुस्तदसेपिपादुयिपया प्रयत्मानोऽे

[९१]

काचरकार षन्ुपरनाश्ञानः सहननवेवोदलीटिखद्‌, पृनटोपभा. ख्यातु लुप्तपायापस्यषद्‌ | ना चेस्कथं नु नाम देवादासीरकानित्क- चतु ' इत्यग्रत रूत्रुस्तकतत्तापायके मददेवौयं विधानं सभ्यं भणत सत्यवं छिखितपुरतकद्‌।खभ्यमात्रमाचक्षागेन श्नौमत्ता महा. देवना्चितवचसा चटपिष्पलमृटन्यायेन कथन सहाभानर्धिपर्यस्य ख्रमायशन्दाय परकररप्य पुनरवास्पवमर्यं विदतं अपि म्य ङ्द सूत्र टु्रमासीत्‌ हति विधानं करियतांञोनावितयभावं दूौरेत तद्विमशचपारिष्ठाथदुरचेतसः स॒धिय एव ब्रिभावयन्तु

यत्तु केनाततिदुयःविधानकचतुरेण' च्युतपन्नङुलललमिन स्वमतोपएठ- म्भा देवादासीर्कचित्काचित्‌ * अत्रस्यस्य कचित्कवि।देति पद्‌- द्यस्य तास्रपणींतीरस्थग्रामपत्तनाद्यपिफरणविपये संवन्धमछसैव परक स्प्यच पतं सूत्रगताध्यायतरिपये इयादिव फेचन फेवन भश्नाः-- अध्यायाः प्रयाऽऽसादिताः ` इति महादेवीयोऽभिपायः रतिपाधते, रलतिपादनं स्वतिरभसेोक्तत्वादत एव एलगुदमस्वाच नाऽदर्गव्यम्‌ यतः--। यत्न ग््राख्यास्याथः ' इति सव्रम्पाख्पमि शरीमान्वैनय- न्रीकन्पहादेवः सक्तमिशातिमश्नासकदिरण्यकेशिसूत्रस्प पानुपूरय समासतः मन्नषट्कनिरदकपूवकं स्फलमश्गतदिपयाननिरदिष्षत्‌ , यदि यनष्टेत्तिष्ठत्समग्रं सूर नारप्प्यत, आपि नाम कयं तर सर्वैपामापि शसा चपयानाख्यातुमच्चष्यत्‌ 1 तस्मरद्‌ामृटनचूह सत्यापाटद्रण्य- केशिसूषे भ्रीमहदेवः समास्ादितवानित्यत्र खलु विन्दुमान्रोऽपि संदहायसरः £

अप्रेदमयपेयमरू-- स्ववाचकोत्तरमायरब्दो दितेन स्ववाहुरयेन स्व- च्यत्तिरिक्तार्यस्य काचित्कत्यं सूच्यते अत्र सृत्रशव्देन सुच पुस्तकशु्यते तच लुप्पायमिच्युक्तौ इप्तग्यतिरिक्तस्य विद्मानस्यं सत्रपुस्तकस्य क(चत्फत्व सचत मवाते। तदक ` दृबाद्‌ास।त्कच- त्कचिदु " इत्यमेनामिहितम्‌ तत्र कचिदिस्येनायिकरणतया निर्दि ठोऽ उत्तरा्येन स्पष्टीषतः उत्तरार्धं चेव्रशव्द्यटिनत्वान विषा- यक कितु स्यवच्छेदकषु एष एव चास्य शछ्ोकस्यायैः पूरवोतरार्ध- संग।तपूप्रकरः सद्टर्यत | पागुक्ताज्ञपकपरदुम्तव्रकारण याद्‌ “इद्‌ सू्रमिस्यस्यैतस्सृत्रान्व्मना वद्य मचा टपु: ' इत्ययः, तथा ' दै-

[२२]

वादासीत्छचिर्कचिदिव्यस्यैतसूत्रान्त्गताः केचितमश्ना तियन्ते इत्यर्थः, विं तष्ि्दीकरणदठचरार्येन समवि उत्तरे दि -ताश्रपर्णीतीरख्पो देशयिरेपः प्रदर्िते नह अश्नविङ्ेषः अधान्पदेव तदपूषं पिचिदुक्तं नतु पूत्रापिस्य विश्दीकरणगितति भैयास्यन वपे येत्‌, द्रयोरषयोर्मिथोऽत्वद्धायपरत्िणद्‌ एतापक्तिः | तेचत्यैवरव्दानधदयापात- किंचेदं सूत्रमित्यनेन क्षिं समग्रपेततसूत्रं परापृश्यतेऽथवा तत्रत्या. .वान्तरवाकेयव्यक्तयः नाऽऽय; ] कचिदिर्यनेन निर्दिष्टानां मभनां वाषटशसमग्रसत्राधिकरणलासंभवात्‌ नान्त्यः | टुप्नपायपिदं सत्तमि- त्यस्यैष दि, आसिीदित्य् कतृतया संवन्धः यच्लु्नमायं तदेव कचि- दासीदितस्प्ः मूच्नपदस्य समग्रसूजार्थवोधक्रत्वाभवि याः सृत्रन्य- क्यो ल्ठास्तद्न्याः काशिद्वियन्त ईत्यनो छपणायामिद्‌ सूतमित्यनेन चोधितस्याऽऽसीदित्यत्र कतया संबन्धो दुवेचः। किंच सूत्रमिव्यतरेद- ब्देन सूत्रव्पक्तिविशेपस्य परामर्शो दुखेमः। बुद्धिस्थस्य स्याचिख्या- सितस्य सम्रप्रस्यैष परामर्थो म्यायमरः | अथ यदुं तस्य वरिथमानतवं कथमिति ˆ विरोधस्तु नोद्धावनीयः देशभेदेन विरोषपरिदारात्‌ भ्रायफविच्छब्दाभ्यां चतदेव सूचितं भव्रति उत्तरा्ेन चतर्स्पषटी- तम्‌ कविस्पदेनास्पषटत्या निर्दिष्टे . देशविश्नेपस्ता्रषण्यास्तीर शत्यनेन स्परटीकृतः एयश्ष्देन ग्यवच्छेयततया भद्‌ कसिते देशान्तरं छेपस्यायिकरणगुक्तमिति एतेन गगनमण्डठे चिजरचनाचातुरीं भद्- यन्त आशञष्ठारः परास्ताः अथ तावद्धिरण्पकेिसू नस्य मदामापाणिकपौरेयपण्डितकाण्ग्रन्थ- -कारदवदेखशूाखट्एया पनागित्र विचारं विधातपिच्छापः। वचा -दौ शाटिक्रादनस्य पोडशसक्दश्चाएटद्शय शतकेषु दिरण्पकेकषिसू्रस्य ~ लिखितषुस्वक्ानामानन्दान्रपदस्थायां संप्रति विद्यमानत्वात्‌, नाति श्राचीनार्यां पिताक्षराया वाकेमद्रवाख्यरीकायां बहुत्र दिरण्यकेक्षेस्र- ब्रो्धेखात्‌ , वैनयन्तीडपोत्लामहालिङ्घा८ वाच्टश्वरी ) उजञ्ञ्वलादिव्पा- सह्यः मगेतृणां श्रीमहादेवदील्ञितमह्गो दना यदज्टेश्वरमदादैवदीनां मतक्नतकचय एय ववेपाचत्याच्च वेद्‌ासातवस्य ददिरण्यकामतस्चात्‌ निरढीपैव 1 शाच्िाहनप्य पोढर्याः शवान्दयाः पू्रंदले प्चददमाः

` (प्र०२११०३))

{२३}

शतान्दर्वा उत्तरदले चादस्थितिभाजा मदामदहनोययद्सा भद्कमला- करेण स्वपणीतनिर्भयसतिन्यौ मातुगोनत्रिचारादिस्यठेषु अंयाज्ञा सचन्धोः पुरोहितपररेणाञऽचार्मवररेण वा 2 इत्यादिसत्यापादीयष्ि- रण्पफेिसृभ्रविपयकोदेखो वहत मादर) तेन श्राहिवाहनीये पश्वदराश्चतफे नाऽऽपसी द्धिरण्यकेशिसृतलोप इति संसिध्यति तयैव निणपतिन्धौ कमलाकरः प्रायः शतेन श्रतफपस्येन शतकाधिकेन चा काटेन माक्तनस्य दिरण्यकेङिसूत्रव्याख्याष़तः भरीपातुदत्ताचा्य॑- स्य परयमपरिच्छेदे भिहृपीष्टिकालनिणैय उदेखतश्तु्देश्यां ततपूर्वस्या वा शतानां निःसंदेहोन्मेषं हिरण्यकेरिसूत्रं जागरांचकू(रैव { तथा १२१८ तमादत्सरादारभ्य १३०८ तमं शाटिवादनीयं संवर्परं याच्सत्ताजुषा श्रीपाधचाचा्याप्रन(पपे पश्रीमादरेधारण्यस्वामिनामय- संदितामाप्योपोदुघपते शन्न व्पारूयास्यामः तिनिेदैविधी- यते इरयुद्धेखेन, तथा चान्पन्नापे नरां गच्छति परिधत्स्व पाक्त; ! ( फा० भ० सूु० २२) इस्यादयछेसैश्र अयोदशशत- ऽपि हि० सूनरुद्धापो नूनमभूदरेव ¦ ततोऽपि भाचीनत्तो समये भूपसांऽरेन दाशर धालिवाहनीये रात्कोऽवत्थित्तिभाक्‌ भरीमदपराकः स्वमणीतायां याज्ञवस्क्यररृतिटीकायामपराकौपिधायामाचाराध्याये विवाहमकरण एकेोननवतितमे प्रे ' यदाह सत्यापादः-नं स्वामिष्वस्य भायौया० ्र्तिनिपिर्वि्यते ` इति दि° सूब्रठिरेल सेनापि विशयदी मत्रति द्वादशे शतके स० हिर पूतं पुनेकान्ततो बोम पीति स्वेति एवभापि १८७४ सिस्ताय्दे ( अ्रनारपमिन्टिगमेस ) इटयप्डयशु्रणमन्दऽद्भिस्य पदबाकयम्माणपारावारपारीणधपोति- क।रिथीनन्द्पण्डितवरिरचितद चकपीमं सापवन्वस्य चतुसैशचे परे 'नि- त्याना दयारष्यायणानां इत्यादि दि सूते व्पारूपात्तं चैतेच्छवर स््रामिभिः-। द्ववापुप्यायणमसद्धेन ° जातास्ते परयरहीत॒रेत ` इति शवरस्वागिकृनस दिर सूनमाप्योद्धेयतः) शीङ्मारिटमभटसचीन- तपस्य भीद्वरस्वपमिनो इष्टिपयेऽपरि स० ददि सूत्रमारंचक्र एवेति निविचिक्षिप्सम्‌

१८१०११० १)! >= (पर १९१० {21 ३८५०३१०१)

[२६]

तेत्तिरीयशाखाभाप्ये स० टि° सूत्रोटेखासद्धावात्तसमरूधं ठमित्यद्चमा- तारस्तािकिा अपिं प्रत्याख्या; 1 सत्यापादं दिरण्पकेशिनं त०

इति भ्रागुदीरितसत्पापादपुनिवरयिषयकयोधायनोटेखास्सत्यापादोय. सूत्रस्य व\धायननूनत्तः माचीनस्यमपि वक्तं युज्यते समकाछिकत्वं बा

यन्तु आपस्तस्बधर्मसूतस्य दिरण्यकेशचिपर्मसूत्स्य वाद्ुस्येन स्यं संदर्यते तततः शद्कत्ते चेत; स्वतन्तरमिदं सूत्रं वेति? इ्यादयक्तम्‌, त्देपि समञ्सम्‌ यद्यपि मृयम्सु सूत्रेषु समानत्वमव रोक्यते त्ीपि कतिपयानि दिरण्यकेशिषर्ैसूत्राणि नाऽऽपरतम्बध्े- सूत्रे पुनरापर्तम्बीयानि कतिचन सूत्राणि दिरण्यकेश्चिध्सूत्रेऽ- यलोक्यन्ते ¡ अपि चैकस्मिन्नपि सत्रे पद्विपरिवतेनश्र्‌ तथा हि-- अयाघ्युद्‌ादिरन्ति--य आतुणत््यपितयेन दर्ैत्कतमथनादेति ` (२६1 १।१८) तथाच गयेन्न रोदेद्‌ > ८२६।१।८३) इत्यादीनि दिरण्यकेशीयानि नाऽऽपम्तम्बीये धमेसूत्रे ° यादे सायाद- ण्डव्ुयेत्‌ एवमादीनि पुनरापस्तस्वीयानि नाहि दिरण्यकेशिषरम्चत्र सप्तम अशुष्काममष्टते चक्यवर्यसकामप्‌ * अध्ाऽऽपस्तम्यीये सप्तमे अद्यम्यसकामयषटम आयुप्कामम्‌ इति दवि पर्यासः } यत्र सत्या पादठीये ' पादनम्‌ ' अर्घेन तत्र पुनरापस्तभ््रीये ^ परादूनप्‌ अघेन ` एवेनात्तीयकाः परःसदस्नाः खदु परितेषाः साक्षा्कियन्ते शत्च चेपम्यं वाहुस्येनेति बदद्धिस्तेरप्यङ्गीकृतमेव तस्मादु मयोरेवय- एपात्तन शाङ्कनयप्र काप्रपयवाक्यात्ता साट्डयाद्द्‌ ग्रन्यक्ेय केरप्यत्त ताह, आन्नपुरपण पट्चाचकातचद्यततमाददष्वध्यासषु) "कषृद्¶ऽस्य नट।जृ्टः पिनाकोऽजगवे घठुः ' 'ोक्षोऽपवर्गोऽया्नानमवियाऽदंमतिः न्िषाप धपे यासि शोकः श्वरे खड्गे सायकः! (भिक्षुः परिव्राट्‌ कमन्दा पाराक्च्यवि मस्करी ' नावारः स्यादजाजीवो देवाजीवस्ठु देख इत्यादीनां पररः तानाममरकोशचस्यानां प्यानं विच परानत्वादमरागि- पुरष्णसोरापे साम्य प्रस्रज्यत्त | ऋक्तासरायसादतयारप पुनतादश्च साम्यं वहुकऽऽलोच्यते-“ इणष्व पषजः ` (१) २। १४) « जीपृतस्य * (४।६।६) ^ यददन्द्‌० *(४।६।७) प्पाना पित्रोः (४।६।८) * अश्युः दिश्चानो (४६1४) एवं भभत्तयो चदव; खख्वनुवरका यथाप्ख्यं (३४1२२) (५। १। १९८२।३२।११) (२१३1७) (< 1५।२१)

[२७]

एवमादिषु स्थानेषु संहितायां विन्ते मन्वाः यनः समानाहुपूवीका भूयरतमाः तेनोभय-छकूतेत्तिस यसंहितरयोरपि तावत्य कषटैन्य. फरपना सयुदियात्‌। एतादश साम्यानि तु भ्रचुरेषु अन्येषु टश्यम्े। नेत्ताचता प्रन्यदयस्य स्वातन्त्यमतिकह्ित युज्येत एतेनोमयै- कंयमिति व्याटरन्तोऽपि निराकृताः

मियमदाभागाः सस्यापादी यदिरण्यकिसूत्रे यानाक्षेपाभासान्वय- मथौष्म यांधाद्राहष रान्सर्वानपपि समममाणं सविस्तरं सामञ्जस्येन भवलतरामि र्पपत्तिभिरतियमी रयिश्च युक्तिभिः समूरमुन्मूरय चाव. म्मातिवैभवं निरकाप्यै यदीतरे केचनाऽऽेपामासा मवेषुरवश्िष्ट-. रतिं पुनरचयेय दिशा परिदतव्याः मङ्ञावाद्धः नहि तत्रेतोऽवि हयाऽनेदसं यापयितुं मव्तमहे #

महोदयाः, इद्मेयौ विक्ञापनी पमरमाकं कर्णे कुरुत, यदेतदश्म, भागी यपुर्तके ग्रन्यपरिसमाप्त्यनन्तरं पाठभेदार्मकाश्द्धिश्वद्धिपत्रषं पुाद्कपदस्यद्कमनिदकनपर्वकं नियोनतं समीक्ष्येत भीमादधरनि ताः स्वा अप्यश्द्धयः विंतु सूत्रान्तरीयाः पाठभेदाः तत्वं मदोपे पुनरेवं विभावनीयः-- यदा कििकादश्मन्चपारभ्याग्रिमान्‌ हि० य॒त्रपक्नान- द्धि मावीताम, तदा खल्वेकस्येव सदटात्तिकस्य पृस्तकस्योषरन्पे- रन्येषा पुनर्पूलपरात्नणामपि लिखितपुस्तकानामसंनिदिततया मूलात्मक- सूभस्याऽऽतुपुवौ साम्यददनासंभवादूवृत्तिसेफलयितृपरिशदीतपूलसूजपरव वास्तवापिति संभावनया मृटषटत्योः पनः समन्विततया तादृशमेव वयमाङ्किप्महि कतिपयदिवसानन्तरं संख्दीतेषु केषएचिन्मूलभूत स० दि० सूत्रपुस्तकंषु, निरी तेषु तुयानुपूर्वीछटव। पारमेदैभषो- भिस्तानि लिखितपुस्तकााने पृद्ितमृखेन परस्परमपि विसमवादिषुः 1 ततो प्रेदिकमा्चनपठनपाठनपारम्परीं समन्विप्य रिखितपुस्तकेष्वपिं पुनरनेकेषां पुस्तकानां समन्वयं सुविचार्य ते पाटमेदाः ्रादुर्धिपत

एतस्य स० दि सृत्स्याषमे भागे विंशमश्नसमनन्तरमेषा55- चारकाण्डसंस्कारकाण्टशान्तिकाण्डनवग्रहपूजादिदिविधनिपयपरिप्ठुती

ग्रह्यशेपाख्याऽएपटल।त्मक एकः सत्यापादायः प्रत्र सश्रदे।तत४। तत उपनयनादिचीटन्ताः केनापि व्रिहुपा मण्याः २६० गह्यकारिकाः

{२८ |

सैकररिताः 1 भहगोपीनयोच्रीत्ते याङ्पहैजेपोदरातः, गदरषसषह- भटरमहादेदिराचितो याजुषदीत्रदिचारः) भीविददरदीरकार्य॑करोपाह- भास्करशाह्िप्रणीतो यासुपहोत्रविचारः, वरीमह्यमदोपाघ्यायाभ्यं- करोपाहवासुदेदश्चालिग्रयितो पालपदन्रविचारः) एवमादयोऽुषका- रका विषयाश्च संकलिताः सद्ृदया मदताऽऽयासेन सृष्षपेक्षिकया संशोध्यापि दुद्रितिऽस्िन्यन्ये यदुष्ययुलमा दोषा नयनगोनरा भवेशु- विदुपां व्दिते पीपद्धिः क्षन्तव्या इति साञ्चलिवन्धं सप्रश्रयं भाथेयते विदजनियेयः --

फारगुनश्चलषटमपा रानडे द्युपानिषो मोकिन्दत- भौमवासरे नुजन्म्‌। पुरुषौत्तमगमां

शके १८५२) पृण्पपत्तनम्र्‌।

~-------------~ र्य

अथ सम्य।पाटहिरण्केरियरोतसूते पर्मभतिपादकपद्दिंश-

सपर्विशुपरश्चगतविपयाणामनुकरमणिक्रा

-

तः विषयाः पृष्ठह्भाः। षिषियाः पष्ठङ्का सामयाचारिकधरैन्यारयानव भिसरावरणकिवि,) भिनतप्रस्या- तिला | ख्यानं निनि वेद्नचन्राह्मणरद्‌- प्रमाणस्वदूपम्‌ $ वणानामु शनम्‌ ` १७ पूष्ण विभागः, तत्र जन्मतः | अनुपरनेन भैद््यमुचछ्िं मर्यम्‌ . _ | मन्तम्यं कितु टषशरुनाम्यमिवेति - भशूदणा कण्वा) शू” कथनम्‌ , मवद्यू्वेया वाचा बाह्म द्ष्मःपूवसिम्पूतमनयणे निशे = |णो मिहतित्यादियनम्‌, रुख यप्तभूस्तवम्‌ =, भेक समर्प्यं तेन शरदि मूज्ञीते- उपनयनशब्दाधकिार५ गाय त्यादिकिथनम्‌ १८ शीश, उपनवृर्तेणम्‌ | -४| आतमा पि्ातनिपेध.+ स्वये आनयम्‌) , माता पापान्‌, उच्छिष्करणनिषे- तोऽप्याचदेस्य जरष्ठचप्रतिपादन्‌ १|बादि - १९ 1 साविरातकपप्रायधित्तम्‌ 8 पित्राचनुपनीतौ तेामम्यामम- 9 नादिनिपेषः) इच्छत तेषां भाय- = मानिकानाराच्छोर्खीयस्तवम्‌ २० भित्तम्‌, उदकछ्शेनमन््राः (१ = उपनयनविसमर्णपरायश्चित्तम्‌ [1 ) धव अध्ययनविविः, रुस्कुखषातत- कासः ११ [उदकुम्भाचाहरणम्‌ २१ पितरेण ब्यचपरनिभिरुथनम्‌ १२ निशि पमिदाहर्णनिपि यः) सा- दिवार्वापादिनिषेषः १३ | येप; पमिद्"षानपू + ्मूहन्याऽ- मेखद्ाद्ण्डवाततजादिक्थनम्‌ १४ भिपतशूदनिनिेधः, जमनिकमेपियु गानसेदनतृच्द्ननिपिषः -कोदकेनेगरकायैविश्रामे निमेष.) प्ाणिपीडिनोद्‌गेनाऽऽचमनम्‌ रम्‌

^ पमासमानादिगमननिपेषङ.

नम्‌

१६

जवारयरसषणादिनिषमाः) नस.

सत्पापादभोत्तसू आन्तयेतविपयाणेमू- विपथाः पणाह्काः | विषयाः ङ्कः चारिनियमपसि टवितु- गुख्पमुक्तापतनशय्वादीनां सकि तिदशंनपूवकं प्ररेप्ताकथनम्‌ २३ | राभावकभनम्‌; प्रियादन्यदष्टो नियमातिकरपो नरकरैतुः २8 | गुरुणा स्वयमेव मितेव ६८. अनतिक्े प्नं श्रतरपयो चायेपराचरपरनिपति पूना ` वन्तीति कथनम्‌ २५ | दिकमः ६९ गुद्प्तद्नीयानि कर्णि. २९६| जरान - रिण्यमुपरटमेत, अमिवादुनर्कारः २७ | आगल्तापतेम्पेन = दण्डादविकपपि उपपतपररणलक्षणम्‌ २८ |विवेषम्‌, ४० गुरुषततिथौ स्यातन्यक्रमः २९ | उपाकरणकालपि ४१ देवमिवाऽऽचायुषानतातित्या. मागदिप्वप्ययननियिवः) इम. दिकियनम्‌ ३० | शानादिषुष तरह्मचारििमौः ३१|। शवचण्डाद्ादिमनिधानेऽप्यय- गुरपतनिथौ पत्रियाम्पागमे ननिवेषः ४३ पिशिषः ३२। ` हप्त्यारिषडष्ढगतेत्यानष्य पः ४४ गुरोरन्यं पनेन) ननन माननादिषु मृप्षु दवद्शषहमन- क्षिय नेत चेत्यादिकयनम्‌ अव. ` ध्यायः ४९ धागनिवन्धन ओपसिवनसपिङ- सरेषु ववनात्कनेऽपि वकने न्त निचे) उषानच्छश्रयानवमै- दोपामावः ४९ ममू ऋते कारणाय नोव श्वगदूमादोनां श्रा अनध्या- रोपे निवे ३३ | वदेतवः ४७ गुएममवधये तता एग्युसे मि. दनादिपप्यतनपायहेतुरि. साप्तमपरणद्यनम्‌ + छतप्तमावषेनो त्यादिकषनम्‌ ४८ सूत्रे दयादित्यादििधानम्‌ ३४| जरव्यावापादाः ४९, गुरुर्षिणाहरणप्रकारः, दत्त. विोपित्तानां पुनर्भेधने तरह" "पपाते स्मप्ममयि कर्मन्यम्‌, नावति ९० आत्पप्रदसाररगहवर्ननादरि २९ | गलप षः ५१ उदपग्ररणाद्यन्विपयान्पिदाया. तेदनत्यायराः ५२ ॐऽनार्यवदमारर वतनम्‌ + त्तमा ध्रदेषादिकिरेऽभ्वयननिपेन पृत्नियमाः ३२ पोषति दति विद्ते गुदमनप्याथः ९१ महप.दापनेपपेशननिपेवः [म्वाप्यायगरय् ५४

अनुक्रधणिश्ा

करियाः ,

सरस्वपि दातादिषए स्वरामय. ध्यतव्धमित्यादि कथनम्‌

कर्मयोगे मन्त्राणां ननध्यावः) अशाल्नीयमातुरपुनपरिणयादिपर- वृतौ मरकमाषिः

पञ्चमहुय्ञप्रशप्ता

वर्णञ्प।यतां वृद्धतदरणां पून। कायेत्यादितयनम्‌१ घाति" छम सरकाः) प्रमावृततसिप् मन देय अवयेण पदेशः) अध्यधनारम्म द्र रपठनमोव्‌ इयरपित्यारि

शू पपू छच्धन्धपठनं कार्यम्‌, सव्यनाटक्ादिश्रवणे नयं विः

यवृद्ध्ययनं तावदुषपप्रहणम्‌› परतरमध्यापने शुश्रूषण) शद स्मोऽपि अवगिच्छन्‌ अतिग हैदरी प्र गुरहर कन्‌

पैयमिक्ानि कमणि, अध्यय नां प्रपत्रं शिण्यं प्रत्याचक्षीत गहः तुद्मृन्दप प्रत्‌) सटपियः शिष्यस्य गुरव शशणम्‌ , मातरि पिनयाचायवच्छु- शुषा विपे

उपप्तप्राद्या वद्धा आमवाद्याश्च

अमिवादूने सोपानत्कतवाद्िनि- पेयः, दुादमिवादनकिषि

कुशल्प्र्षादिविचारः) धान लि चाद्ये समवणमहनये

|

५५

५६ ९७

५८

९९

६१ -६२

६३

भिपयाः नातिवरनेन्‌ होपरनपकरपवध्याया- दिषु स्तोरवापी स्यात्‌

भूगियतोदेकावमनं प्र्न्तम्‌, वर्षधर चमनं निषिद्धम्‌, कार" ेऽप्तति तदेन नाऽऽचामित्‌

रणे किनाऽप्रथ्तेो नमे वा त्‌, अगरेितमिन्भनं नाना, वादध्यात्‌

=

वापतोऽपि गष््योमयोनमेत्‌, शनोपहतः स्च स्नायन्‌, अयते नाऽऽपीददधिप्तमीवे

अश्ुविरसनि नोषपोेत्‌, भूता दिहेपप्रायश्वित्त्‌

अवचपनविषिः

आाचमननिमिरदि

स्वभरतदयुरयिादिनिनन्पनमा- चपनम्‌

अमक््यिवार

केशनख सुदरीपमदत्तं नमा. क्थापित्यादि

मोननद्ने परेभटनीथा नि. यमाः

प्शद्धेहमायाः) कयविचारः

पृदयषानतिपिद्धिः) उण). तेथिन्यादीनो द्वीरं पेयम्‌) रञ्लपटाप्ट्वद्तोऽमकष्याः

अभदयमुहादिकिवारः

मल्स्यमा्।दिविपेऽपक्तिचारः

पृमरप्यम. ॥।

पृ्ङ्धः

९४ १९ ६६

६७ ६८ ६९

\७०

७१

७२

५७२

७४

५५

1.7

[1

सस्यापाद्ौतसूत्रानर्गतविषयाणाम --

=== - ~: विषयाः | विषयाः , पङ्काः मुभ दुर्िते क्प वत्ति पतितचण्टाखादिभिः पाक

त्यम्‌ ४९. | ्यषहतेग्यपू + पतनानिपिततानि शििपिजी विशखजीविवरभुषि मणि ९१

कमिपगाद्निमचमभौष्यम्‌ ८० | अश्यविकराणि कर्माणि ९७ अ्पोर्माये पशो संस्थिते दी. फोघ्रिकश्यसुदरादिहनने प्राय

कितस्यातं मोक्तव्यम्‌, अभोज्य ध्ित्तम्‌ ९८

` राः छीनाद्यः (रषाः भोजयान्नविपयेऽनेकेषां मतानि भिक्षाविप्ये म्रद्यग्रद्यत्ववि- वारः सृगयुषाश्गिकुटयदीनामद्मभो- ज्यम्‌ अष्यात्मविधात्रकषत्त अश्रुतरक्तणम्‌ विपयप्तगपरित्यागेनयमुषाप्य ~ इत्यादिवर्णेनम्‌ जसोपाप्ननफटम्‌ मृतानां दाहोत्पतिकराः भश्दये। दोपः तेप दोषाणां नाशका योगाः दविकरमं पुररछृत्य भमौ. च्रेत्‌ दृं फं त्याच्यमिप्यादि मयिश्चित्तादौ दुष्कर्म व्यव- स्थाय निणेयः, श्््ित्योः प्र. व्यक्तयेरदशेने शि्टचारादुवयम्य कार्यो परमः, पर्मोधर्मपरिपाकनशी टष्योमयदेकविनयित्वम्‌ क्रय्याक्रय्यविचार्‌ः परस्परं प्रशपण्यवित्रये दोषः ~

शो

खीहनने प्रायधित्तप्‌, राह्ल- णादिह्ननेऽमिदास्तत म्‌» तत्ताय. विततम्‌, जत्रियहनने प्रायेथित्तम्‌ ९९

मदरये, पूक्रादिमर्भिण

गच्छेत्‌, भभिशस्तपरायश्चित्म्‌ १०० ८४ | गुरुधोतियादिहनने प्रायश्चिरम्‌ १०१ ८९ | गुस्तच्पगस्य प्रायधित्तम्‌ १०९ ८७|| षैप्तेनादिश्रयशवित्त १०६ पुरापादीनां प्रायश्चित्तम्‌ १०४ ८८ | शयपतादितियैकमराणिहननप्र- ८९ | यितम्‌, खगा भायश्ित्तम्‌, १०९ भवकीरणिप्रायश्चित्तम्‌ १०१ ०] पिथपा्घातपायद्धित्तम्‌, १०७ ९१| अमोग्यमोजनादपरायधित्त्‌ )` इुच्छदिविविः १०८ ९२ | अपत्तीयाति प्रायश्वि्तानि १०९ सोयघ्ठह्पम्‌ प्तरित आर्ये स्पातम्यत्रमः ११०